Ковырять в жопе
(Kovıryat' v jope)- Yararsız, boş bir işle uğraşmak (Aylaklık etmek / Vakit öldürmek / Kaytarmak): Yapılması gereken asıl iş dururken zamanı anlamsız ve verimsiz şeylerle geçirmek.
1. Örnek Cümle:- Хватит ковырять в жопе, иди работай! [hva-tit ka-vır-yat' v jo-pe, i-di ra-bo-tay]
- Götünü karıştırmayı bırak da git çalış!
2. Örnek Cümle:- Целый день сидит и ковыряет в жопе, а отчёт до сих пор не готов. [tse-lıy dyen' si-dit i ka-vır-ya-yet v jo-pe, a at-çot da sih por nye ga-tov]
- Bütün gün oturup götünü kurcalıyor, rapor ise hâlâ hazır değil.
- Götünü karıştırmak / Göte parmak atmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Ковырять в жопе
Latin Transkripsiyonu: Kovıryat v jope
Okunuşu ve Vurgu: [ka-vır-yat' v jo-pe]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
İfade iki ana unsurdan oluşmaktadır. İlk kelime olan ковырять [ka-vır-yat'] fiili, Proto-Slavca *kovyrati kökenli olup "karıştırmak, kurcalamak, eşelemek, beceriksizce oymak" anlamlarına gelir. İkinci unsur olan жопа [jo-pa] ise Slav dillerinde kıç, göt veya kalça anlamına gelen son derece yaygın bir kaba kelimedir. Söz öbeği birebir çevrildiğinde "götünü karıştırmak" veya "götüyle uğraşmak" anlamına gelse de tam kalıplaşmış bir deyim olarak mecazi bir boyut kazanmıştır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus gündelik argosunda ve sokak dilinde bu deyim, yapılması gereken önemli veya verimli bir iş varken zamanı tamamen anlamsız, yararsız ve boş şeylerle harcamayı, tembellik etmeyi tanımlamak için kullanılır. İfadenin oluşturduğu imge, kişinin en faydasız ve tiksindirici eylemle meşgul olarak vakit öldürmesi üzerine kuruludur. Benzer bir anlam taşıyan ковыряться в носу [ka-vır-yat'-sya v na-su] (burnunu karıştırmak) ifadesinin çok daha sert, kaba ve küfürlü bir varyasyonudur. Özellikle Sovyetler Birliği dönemindeki şantiye, fabrika veya kamu kurumlarındaki çalışma kültüründe; üstlerin verimsiz çalışan altlarına, ya da iş arkadaşlarının kaytaran kişilere karşı duyduğu öfkeyi ve tepkiyi dile getirmek amacıyla sıkça kullanılmıştır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.