Косоёбиться
(Kosaoyobitsya)- Kaşlarını çatmak, surat asmak, yüzünü ekşitmek: Bir kişinin, hoşnutsuzluğunu, öfkesini veya huysuzluğunu gösteren, çirkin veya çarpık bir yüz ifadesi takınması.
1. Örnek Cümle:- Чего ты там косоёбишься? Расскажи, что случилось. [çe-go tı tam ka-sa-yo-biş'-sya? ras-ska-ji, şto slu-çi-las']
- Ne diye öyle surat asıp duruyorsun orada? Anlatsana ne oldu?
2. Örnek Cümle:- Перестань косоёбиться, это тебя не красит. [pye-rye-stan' ka-sa-yo-bit'-sya, e-ta tyi-bya nye kra-sit]
- Surat asmayı bırak, bu sana yakışmıyor.
- Yamuk sikmek / Çarpık sikmek (kendini/yüzünü)
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Косоёбиться
Latin Transkripsiyonu: Kosaoyobitsya
Okunuşu ve Vurgu: [ka-sa-yo-bit'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu kelime, Rusçadaki dört temel küfür kökünden biri olan ебать [ye-bat'] fiilinin kökü olan 'ёб'dan türemiştir. 'Ёб' kökü genel olarak 'sikmek' anlamına gelse de, mecazi olarak 'bir şeyi berbat etmek', 'bozmak' veya 'çarpıtmak' anlamlarına da gelir. Kelimenin başındaki 'косо-' [kasa-] ön eki ise 'yamuk', 'çarpık' veya 'eğri' anlamlarını taşır. Sonundaki '-иться' eki ise fiile dönüşlülük (reflexive) veya edilgenlik (passive) anlamı katar. Dolayısıyla kelime, 'yüzünü çarpık/yamuk bir şekilde bozmak/sikmek' veya 'çarpık bir şekilde sikişmek' gibi kökensel bir yapıya sahiptir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Косоёбиться» kelimesi, Rus argosunda ve kaba dilde bir kişinin kaşlarını çatarak, suratını ekşiterek veya hoşnutsuzluğunu açıkça ifade eden çarpık, çirkin bir yüz ifadesi takınmasını tanımlamak için kullanılır. Sıradan bir «хмуриться» [hmuritsya] (kaşlarını çatmak) eyleminden çok daha güçlü, kaba ve aşağılayıcı bir tona sahiptir. Bu kelime, genellikle konuşmacının, bahsedilen kişinin sergilediği bu surat ifadesinden duyduğu rahatsızlığı, öfkeyi veya küçümsemeyi dile getirir. Birinin bilerek ve abartılı bir şekilde, karşısındakini rahatsız etmek amacıyla surat astığını ima eder. Sadece dış görünüşe değil, aynı zamanda kişinin olumsuz ruh haline, inatçılığına veya huysuzluğuna da atıfta bulunur. Argo konuşmalarda sıklıkla rastlanan, duygu yoğunluğunu artıran ve kaba bir tavrı yansıtan bir ifadedir.