Кастрат
(Kastrat)- Hadım edilmiş erkek veya hayvan (Tıp / Biyoloji): Testisleri ameliyatla veya başka bir yolla alınmış canlı.
1. Örnek Cümle:- Этот кобель — кастрат, он больше не побежит за суками. [e-tat ka-byel' — kas-trat, on bol'-şe nye pa-bye-jit za su-ka-mi]
- Bu köpek hadım, artık dişilerin peşinden koşmaz.
2. Örnek Cümle:- В старинных хорах кастраты пели самые высокие партии. [v sta-rin-nıh ha-rah kas-tra-tı pye-li sa-mı-ye vı-so-ki-ye par-ti-i]
- Eski korolarda hadımlar en tiz partileri söylerdi.
- Cesaretsiz, iradesiz, pısırık erkek (Aşağılama / Kaba Argo): Eril gücünü, duruşunu veya cesaretini gösteremeyen yetersiz erkek.
1. Örnek Cümle:- Он ничего не может решить сам, настоящий кастрат. [on ni-çe-go nye mo-jet rye-şit' sam, nas-ta-yaş-çi kas-trat]
- Kendi başına hiçbir şeye karar veremiyor, tam bir pısırık.
2. Örnek Cümle:- С такими кастратами в команде мы никакой проект не вытянем. [s ta-ki-mi kas-tra-ta-mi v ka-man-dye mı ni-ka-koy pra-yekt nye vı-tya-nyem]
- Ekipteki bu taşaksızlarla hiçbir projeyi altından kalkıp bitiremeyiz.
- Hadım / Testisleri alınmış erkek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Кастрат
Latin Transkripsiyonu: Kastrat
Okunuşu ve Vurgu: [kas-trat]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Rusçaya 18. yüzyılda I. Petro reformları ve Batı etkisi döneminde Latince castratus (hadım edilmiş, kısırlaştırılmış) sözcüğünden, Almanca Kastrat kanalıyla geçmiştir. Kelimenin Hint-Avrupa anadili kökeni, kesmek veya organı çıkarmak anlamındaki *kes- köküne dayanır. Rusçadaki öz Slavca karşılığı olan скопец [ska-pyets] (hadım) kelimesinin yerini tıp, biyoloji ve gündelik dilde geniş ölçüde almıştır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Tarihsel ve akademik bağlamda sözcük, biyolojik anlamda üreme organları çıkarılmış insan veya hayvanları tanımlamak için kullanılır. Ayrıca Rusya tarihindeki radikal dinci bir mezhep olan ve mensuplarının dinsel gerekçelerle organlarını kestirdiği скопцы [skap-tsı] hareketini ve klasik müzik tarihinde kilise korolarındaki tiz sesli erkek şarkıcıları ifade etmek için başvurulan bir terimdir.
Sokak argosunda ve kışla kültüründe ise kelime ağır bir hakaret ve alay sıfatına dönüşmüştür. İfadedeki без яиц [bez ya-yits] (testissiz / taşaksız) vurgusu, erilliğin, cinsel gücün, cesaretin ve liderlik vasfının yokluğunu simgeler. Argoda bir erkeğe кастрат [kas-trat] demek; onun pasif, pısırık, baskı altında ezilen, kendi iradesini ortaya koyamayan ve otorite karşısında sinen biri olduğunu vurucu bir şekilde ifade eder.
4. KAYNAKÇA
- Dal, V. I. (1863-1866). Толковый словарь живого великорусского языка (Yaşayan Büyük Rus Dilinin Açıklamalı Sözlüğü).
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.