Жополизание
(Jopolizaniye)- Yaltakçılık, dalkavukluk, çıkar uğruna aşırı yaranma eylemi: Bir kişinin üstlerine veya güçlü kimselere yaranmak amacıyla sergilediği onur kırıcı ve aşırı dalkavukça davranışlar bütünü.
1. Örnek Cümle:- Его постоянное жополизание перед начальником уже всех тошнит. [yi-vo pas-ta-yan-na-ye ja-pa-li-za-ni-ye pi-rit na-çal'-ni-kam u-je fseh taş-nit]
- Onun müdürün karşısındaki sürekli göt yalaması artık herkesin midesini bulandırıyor.
2. Örnek Cümle:- Забудь про честную работу, здесь ценится только жополизание. [za-bud' pra çes-nu-yu ra-bo-tu, zdes' tse-nit-sa tol'-ka ja-pa-li-za-ni-ye]
- Dürüst çalışmayı unut, burada sadece yaltakçılık (göt yalama) prim yapıyor.
- Çıkar ilişkilerinde boyun eğme ve yaltaklanma: Toplumsal ilişkilerde veya iş ortamında dürüstlük yerine dalkavukluğu tercih etme durumu.
1. Örnek Cümle:- Мне противно смотреть на это жополизание во время собрания. [mnye pra-tiv-na smat-ret' na e-ta ja-pa-li-za-ni-ye va vrye-mya sab-ra-ni-ya]
- Toplantı esnasındaki bu dalkavukluğu (göt yalamayı) izlemek midemi bulandırıyor.
- Göt yalama / Kıç yalama
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Жополизание
Latin Transkripsiyonu: Jopolizaniye
Okunuşu ve Vurgu: [ja-pa-li-za-ni-ye]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Rusçadaki kaba kıç, göt anlamına gelen жопа [jo-pa] kelimesi ile yalamak anlamına gelen лизать [li-zat'] fiilinin birleşiminden türetilmiş bir birleşik isimdir. İfadenin sonundaki -ание [a-ni-ye] eki, eylemi isimleştirerek "göt yalama eylemi" anlamını kazandırır. Bu yapı, Türkçe argodaki "göt yalama" veya İngilizcedeki "ass-licking" ifadeleriyle hem yapısal hem de anlamsal açıdan tam bir paralellik göstermektedir. Kelimenin kökeni, hiyerarşik yapıların ve dalkavukluğun toplumsal hayatta belirginleştiği eski dönemlere kadar uzanmakla birlikte, modern sokak diline ve kaba jargona yerleşmesi 20. yüzyılın ortalarında gerçekleşmiştir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sosyokültürel yapısında, özellikle bürokratik sistemlerin ve otoriter yönetim biçimlerinin hâkim olduğu dönemlerde yaranmacılık ve dalkavukluk olgusu dilsel olarak geniş bir yer bulmuştur. Resmi dilde bu durumu tanımlamak için подхалимство [pat-ha-limst-va] veya угодничество [u-god-niçist-va] gibi kelimeler tercih edilirken, sokak dilinde, işçi sınıfı arasında ve kaba argoda doğrudan bu ifade kullanılmaktadır. Sovyetler Birliği dönemindeki katı parti hiyerarşisi, memurların üstlerine yaranarak terfi etme çabaları ve liyakatsizlik, bu kaba ifadenin halk arasında bir protesto ve eleştiri dili olarak yaygınlaşmasına neden olmuştur. Sadece cezaevi kültüründe değil, aynı zamanda kurumsal ofis yaşamında, askeriye ortamında ve siyasi tartışmalarda da dalkavukça davranışları aşağılamak amacıyla sıkça başvurulan bir terimdir. Kişinin kendi onurunu hiçe sayarak bir otorite figürünün sempatisini kazanmaya çalışması eylemini en kaba ve keskin şekilde tasvir eder.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).