Жопенция, жопень
(Jopentsiya, jopen')- Büyük, geniş veya dikkat çekici kalça (Kaba fiziksel tasvir): Fiziksel olarak normalden çok daha büyük olan kıç veya göt.
1. Örnek Cümle:- Ты видел, какая у неё жопенция? В джинсы еле влезает. [tı vi-dil, ka-ka-ya u ni-yo ja-pen-tsı-ya? v djin-sı ye-li vle-za-it]
- Onun nasıl devasa bir götü olduğunu gördün mü? Kot pantolona zor sığıyor.
2. Örnek Cümle:- Она за время карантина наела себе такую жопень, что теперь стесняется на пляж ходить. [a-na za vrye-mya ka-ran-ti-na na-ye-la si-bye ta-ku-yu ja-pen', şto ti-pyer' stis-nya-it-tsı na plyaj ha-dit']
- Karantina boyunca kendine öyle bir göt büyüttü ki şimdi plaja gitmeye utanıyor.
- İçinden çıkılamaz kötü durum, büyük kriz, rezalet veya felaket (Mecazi kullanım): Hayatın, işlerin veya hava durumunun son derece berbat bir hal alması.
1. Örnek Cümle:- У нас в отделе полная жопенция: все отчёты сгорели, а завтра проверка. [u nas v ad-dye-li pol-na-ya ja-pen-tsı-ya: fse at-ço-tı zga-rye-li, a zav-tra pra-vyer-ka]
- Bizim departmanda tam bir göt durumları (büyük felaket) var: tüm raporlar silindi, yarın ise denetim var.
2. Örnek Cümle:- Ну и жопень на улице: ветрище, ливень, из дома не выйдешь. [nu i ja-pen' na u-li-tsi: vyet-ri-şçi, li-ven', iz do-ma ni vıy-diş]
- Dışarıda da leş gibi (rezalet) bir hava var: fırtına, sağanak yağış, evden çıkamazsın.
- Kocaman göt / Devasa kıç / Büyük felaket
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Жопенция, жопень
Latin Transkripsiyonu: Jopentsiya, jopen'
Okunuşu ve Vurgu: [ja-pen-tsı-ya], [ja-pen']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu iki kelime, Rusçada kaba argo ve anatomi odaklı hakaret dilinin en yaygın temel direklerinden biri olan жопа [jo-pa] (göt) kelimesinden türetilmiştir. Жопа [jo-pa] kelimesinin kökeni Proto-Slavca *gopa veya *gopati (çukur, oyuk, kaba beden parçası) köklerine kadar izlenebilir. Kelimelerden ilki olan жопенция [ja-pen-tsı-ya], Rus argosunda sıkça başvurulan bir morfolojik oyunla üretilmiştir: Kaba bir köke, Latince veya akademik tınlayan "-енция" [-entsiya] (örn: деменция [di-men-tsı-ya], инфлуенция [in-flu-en-tsı-ya]) ekinin eklenmesiyle ironik, yarı-entelektüel ve abartılı bir form oluşturulmuştur. İkinci kelime olan жопень [ja-pen'] ise Rusçadaki büyütücü/pejoratif (kötüleyici) "-ень" [-en'] ekiyle (tıpkı хренотень [hri-na-ten'] kelimesinde olduğu gibi) türetilmiş olup, kelimenin hem fiziksel hacmini hem de ifade ettiği durumun vehametini artırmak amacıyla kullanılır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak dilinde ve gündelik argoda bu ifadeler iki temel düzlemde işlev görür. Birincil anlam fizikseldir ve normalden çok daha büyük, dikkati çeken veya hantal bir kalçayı (büyük bir götü) tasvir etmek için kullanılır. İkincil ve sosyolojik açıdan daha zengin olan anlam ise mecazidir. Rus kültüründe temel kelime olan жопа [jo-pa], sadece bir uzvu değil, aynı zamanda içinden çıkılması zor, berbat, karanlık ve başarısız durumları (çıkmaz sokak, kriz, iflas, rezalet) sembolize eder. Bu bağlamda жопенция [ja-pen-tsı-ya] ve жопень [ja-pen'] kelimeleri, sıradan bir kriz durumunun çok daha ötesinde, adeta devasa bir felaketi, tam bir batışı veya içinden çıkılamaz kaotik bir vaziyeti ifade etmek için tercih edilir. Post-Sovyet dönemi dil oyunları ve popüler kültüründe, televizyon dizilerinde ve internet mizahında, kelimenin doğrudan kaba etkisini hafifletmek ama yarattığı ironik ve ekspresif vurguyu korumak amacıyla entelektüel çevreler tarafından da mizahi bir dille benimsenmiştir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).