Жизнь Бекова — нас ебут, а нам некого
(Jizn Bekova — nas yebut, a nam nekogo)- Sistem veya hiyerarşi içinde tamamen çaresiz kalma, ezilme ve hıncını çıkaracak kimseyi bulamama durumu: Üst kademelerin baskısına maruz kalıp, bu durum karşısında elinden bir şey gelmediğini ve kendisinden daha güçsüz kimse olmadığı için bu adaletsizliği sineye çekmek zorunda olduğunu belirten kaderci ve alaycı bir halk deyişi.
1. Örnek Cümle:- Начальник опять лишил всех премии и заставил работать в выходные. Эх, жизнь Бекова — нас ебут, а нам некого! [na-çal-nik a-pyat li-şil vseh pre-mi-i i zas-ta-vil ra-bo-tat' v vı-had-nı-ye. eh, jizn' bye-ka-va — nas ye-but, a nam nye-ka-va]
- Müdür yine herkesin primini kesti ve hafta sonu çalışmaya zorladı. Ah, tam bir Bekov hayatı: bizi siken çok ama bizim sikecek kimsemiz yok!
2. Örnek Cümle:- В нашей конторе обычным рабочим ловить нечего, тут вечная жизнь Бекова: нас ебут, а нам некого. [v na-şey kan-to-rye a-bıç-nım ra-bo-çim la-vit nye-çi-va, tut vyeç-na-ya jizn' bye-ka-va: nas ye-but, a nam nye-ka-va]
- Bizim şirkette sıradan işçiye ekmek çıkmaz, burada her zaman Bekov hayatı geçerlidir: bizi ezen çoktur ama acısını çıkaracak kimsemiz yoktur.
- Bekov'un hayatı: bizi sikiyorlar, bizim ise sikecek kimsemiz yok.
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Жизнь Бекова — нас ебут, а нам некого
Latin Transkripsiyonu: Jizn Bekova — nas yebut, a nam nekogo
Okunuşu ve Vurgu: [jizn' bye-ka-va — nas ye-but, a nam nye-ka-va]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu ifade, Rus halk yaratıcılığının ve sokak felsefesinin en çarpıcı örneklerinden biridir. Deyimin ilk parçası olan Жизнь Бекова [jizn' bye-ka-va] (Bekov'un Hayatı) kısmının kökeni, Rus ordusunda veya devlet bürokrasisinde görev yapmış, emrindekilere karşı aşırı katı ve adaletsiz davranan ya da bizzat kendisi üstlerinden sürekli baskı gören tarihsel bir figüre (muhtemelen Bekov soyadlı bir subaya) dayanmaktadır. İkinci kısım olan нас ебут, а нам некого [nas ye-but, a nam nye-ka-va] ise Rusçanın en eski ve yaygın küfür köklerinden biri olan ебать [ye-bat'] (sikmek) fiilinden türetilmiştir. Burada edilgen yapıdaki ебут [ye-but] fiili haksızlığa uğramayı, ezilmeyi ve sömürülmeyi simgelerken; некого [nye-ka-va] kelimesi ise hiyerarşinin en altında bulunulduğunu, bu baskının acısını çıkaracak veya sorumluluğu yıkacak daha alt kademede hiç kimsenin olmadığını belirtmektedir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Bu atasözü/tekerleme, Rus toplumsal yaşamındaki katı hiyerarşik yapıları, bürokratik baskıyı ve bireyin sistem karşısındaki çaresizliğini ifade etmek için kullanılır. Özellikle askeri kışlalarda, hapishane alt kültüründe, yani феня [fe-nya] argosunda ve ağır sanayi kollarında çalışan işçiler arasında yaygınlık kazanmıştır. Rus askeri jargonundaki kıdemli asker baskısını tanımlayan дедовщина [de-daf-şi-na] sisteminde, en alt kademedeki yeni askerlerin durumunu anlatmak için adeta bir motto haline gelmiştir. Sosyolinguistik açıdan bu ifade, maruz kalınan haksızlığı ve adaletsizliği trajikomik bir dille, kaderci (fatalist) bir kabullenişle ve kara mizah yoluyla dışa vurma aracıdır. Kişi, hiyerarşik olarak ezildiğini bilir, bunu değiştiremeyeceğinin farkındadır ve içinde bulunduğu bu absürt durumu bu kaba ama son derece gerçekçi tekerlemeyle formüle eder.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).