Изъебениться
(Izyebenitsya)- Aşırı derecede fiziksel veya zihinsel çaba harcamak, kendini yıpratmak, harap etmek: Bir hedef veya görev uğruna kendini fazlasıyla zorlamak, bitkin düşmek.
1. Örnek Cümle:- Я изъебенился на работе, чтобы закончить этот проект к сроку. [ya iz-ye-be-nil-sya na ra-bo-te, şto-bı za-kon-çit' e-tot pra-yekt k sro-ku]
- Bu projeyi zamanında bitirmek için işte kendimi harap ettim.
2. Örnek Cümle:- Он так изъебенился с этим ремонтом, что уже не знает, с чего начать. [on tak iz-ye-be-nil-sya s e-tim re-mon-tom, şto u-je nye z-na-yet, s çi-vo na-çat']
- Bu tamiratla kendini o kadar yıprattı ki, nereden başlayacağını artık bilmiyor.
- Bir durumu veya kendini aşırı derecede karmaşık, anlaşılmaz veya saçma bir hale getirmek; işi berbat etmek: Bir şeyi düzeltmeye çalışırken daha da kötüleştirmek, kafa karıştırıcı hale getirmek.
1. Örnek Cümle:- Он так изъебенился со своими объяснениями, что никто ничего не понял. [on tak iz-ye-be-nil-sya sa sva-i-mi abs-nye-nye-ni-ya-mi, şto nik-to ni-çi-vo ni po-nyal]
- Açıklamalarıyla işi o kadar berbat etti ki kimse bir şey anlamadı.
2. Örnek Cümle:- Что ты там изъебенился? Просто сделай, как я сказал. [şto tı tam iz-ye-be-nil-sya? pros-ta sde-lay, kak ya ska-zal]
- Ne karıştırdın orada? Sadece dediğim gibi yap.
- Tuhaf, anlaşılmaz veya aşırı hareketler yapmak, kendini garip bir duruma sokmak: Alışılmadık, abartılı veya garip davranışlar sergilemek.
1. Örnek Cümle:- Дети так изъебенились во время игры, что весь дом вверх дном. [de-ti tak iz-ye-be-nil-is' va vre-mya ig-rı, şto ves' dom verh dnom]
- Çocuklar oyun sırasında öyle hareketler yaptılar ki bütün ev alt üst oldu.
2. Örnek Cümle:- Да что с ним? Совсем изъебенился, разговаривает сам с собой. [da şto s nim? saf-sem iz-ye-be-nil-sya, raz-ga-va-ri-va-yet sam s sa-boy]
- Nesi var onun? Tamamen kafayı yemiş, kendi kendine konuşuyor.
- Kendini alt üst etmek/karıştırmak
- Kendini bükmek/dolaştırmak (mecazi)
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Изъебениться
Latin Transkripsiyonu: Izyebenitsya
Okunuşu ve Vurgu: [iz-ye-be-nit'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Fiil, Rusçanın en ağır küfür köklerinden biri olan ебать [ye-bat'] kelimesinden türemiştir. Bu kök, cinsel ilişkiye girmek fiilini ifade eder ve Rusçada sayısız argo ve küfür kelimesinin temelini oluşturur. Kelimenin yapısı из- (dışarı, tamamen, aşırı) ön eki, -ебен- kökü ve dönüşlülük bildiren -иться son ekinden oluşur. Buradaki -ебен- kökü, ебать fiilinin yoğunlaştırılmış ve argo hale getirilmiş bir formudur. Kelime, mecazi anlamda kendini veya bir durumu aşırı derecede zorlamak, karmaşıklaştırmak, alt üst etmek gibi anlamlara gelir. Etimolojik olarak fiilin yapısı, eylemin 'tamamen' (из-) ve 'çok kötü bir şekilde' (ебен- kökü ile pekiştirilmiş) gerçekleştiğini vurgular.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Изъебениться fiili, Rus argosunda ve ağır küfür jargonda (Plutser-Sarno, 2005) kendine yer bulan oldukça kaba ve dışavurumcu bir fiildir. Günlük dilde kullanımı, konuşmacının aşırı bıkkınlık, hayal kırıklığı, sinir, öfke veya çaresizlik hislerini ifade etmek içindir (Levin, 1986). Kelime, bir işin beklenenden çok daha zor, karmaşık veya sonuçsuz bir şekilde ilerlediğini, kişinin bu süreçte kendini fazlasıyla yıprattığını ya da bir durumun tamamen içinden çıkılmaz hale geldiğini vurgulamak amacıyla kullanılır. Rus küfür jargonu, özellikle Sovyet sonrası dönemde (Zemskaya, 1996) toplumdaki hayal kırıklıklarını, otoriteye karşı isyanı ve katı normlara tepkiyi ifade etme aracı olarak daha da yaygınlaşmıştır. Bu kelimenin kullanımı, sadece bir eylemi tanımlamakla kalmaz, aynı zamanda konuşmacının duruma yönelik yoğun olumsuz duygusal yükünü de aktarır. Fişili anlamı “kendini döndürmek, bükmek, dolanmak” anlamına gelen искрутиться kelimesine benzer ancak çok daha kaba ve güçlü bir anlama sahiptir. Aşırı efor sarf etme, bir işi beceriksizce karıştırma veya garip/saçma sapan davranışlar sergileme gibi geniş bir yelpazeyi kapsar.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).