Измандякиваться
(Izmandyakivatsya)- Aşırı yorulmak, canı çıkmak, fiziksel veya zihinsel olarak tamamen tükenmek: Ağır bir fiziksel iş veya zihinsel yük altında ezilmek, kendini helak etmek.
1. Örnek Cümle:- Я весь день на стройке измандякивался, теперь ног не чую. [ya ves' den' na stroy-kye iz-man-dya-ki-val-sa, ti-pir' nok ni çu-yu]
- Bütün gün şantiyede canım çıktı, artık ayaklarımı hissetmiyorum.
2. Örnek Cümle:- Хватит измандякиваться над этим отчётом, иди поспи. [hva-tit iz-man-dya-ki-vat-sa nat e-tim at-ço-tam, i-di pas-pi]
- Bu raporun başında kendini helak ettiğin yeter, git uyu.
- Zor bir işle boş yere veya uzun süre uğraşarak kendini yıpratmak: Çözülmesi güç bir sorunla, bir makineyle veya bürokratik bir engelle boğuşurken yıpranmak.
1. Örnek Cümle:- Мы два часа измандякивались с этим мотором, пока не поняли, что бензина нет. [mı dva ça-sa iz-man-dya-ki-va-lis' s e-tim ma-to-ram, pa-ka ni pan-ya-li, şto bin-zi-na nyet]
- Benzin olmadığını anlayana kadar bu motorla iki saat kıçımızı yırttık.
- Aşırı yorularak/yıpranarak kendi canını okumak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Измандякиваться
Latin Transkripsiyonu: Izmandyakivatsya
Okunuşu ve Vurgu: [iz-man-dya-ki-vat-sa]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu eylem, Rusçanın en eski ve yaygın kaba anatomi köklerinden biri olan ve kadın cinsel organını tanımlayan манда [man-da] sözcüğünden türetilmiştir. Kelime, bir durumun tamamlandığını, aşırılığa ulaştığını veya sınırların zorlandığını bildiren из- [iz-] ön eki, fiili sürerlik bildiren bir yapıya kavuşturan -ива- [-iva-] eki ve dönüşlülük eki olan -ся [-tsa] ile birleşmiştir. Standart Rusçadaki izmuçivat'sya [iz-mu-çi-vat-sa] (aşırı yorulmak, yıpranmak, canı çıkmak) fiilinin kaba dil ve argodaki karşılığıdır. Anatomik bir kökten türetilmesine rağmen, cinsel bir eylemi değil, bir işi yaparken harcanan aşırı ve yıpratıcı çabayı ifade eder.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus kaba dilinde cinsel organlara atıfta bulunan köklerin (özellikle de erkek ve kadın cinsel organı köklerinin) günlük hayattaki yorulma, yıpranma, çabalama ve başarısızlık durumlarını ifade etmek için kullanılması son derece yaygındır. Bu kullanım, dilbilimsel olarak bir eylemin zorluğunu ve konuşanın bu durum karşısındaki yoğun bıkkınlığını en üst perdeden gösterme işlevine sahiptir. Hapishane argosu olan феня [fe-nya] ve ağır iş kollarında çalışan (inşaat, sanayi, askeriye) işçilerin jargonunda yer bulan bu kelime, kişinin bir işin üstesinden gelebilmek için adeta canını dişine takarak kendini fiziksel veya ruhsal olarak harap ettiğini anlatır. Benzer şekilde kullanılan заёбываться [za-yo-bı-vat-sa] fiiliyle yakın bir anlama sahiptir ancak kadın cinsel organı kökünden türetilmiş olmasıyla daha spesifik ve nadir bir ekspresif ton taşır.
4. KAYNAKÇA
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).