Измандошить
(İzmandoşit')- Birini feci şekilde dövmek, pestilini çıkarmak, ağzını burnunu dağıtmak: Ağır fiziksel şiddet uygulayarak birini yaralamak veya hırpalamak.
1. Örnek Cümle:- Он вчера так напился, что его в подворотне какие-то гопники измандошили. [on fçe-ra tak na-pil-sya, şto i-vo fpad-va-rot-ni ka-ki-ye-ta gop-ni-ki iz-man-do-şi-li]
- Dün o kadar çok sarhoş oldu ki, arka sokakta serserinin teki ağzını burnunu dağıttı.
2. Örnek Cümle:- Если ещё раз здесь покажешься, я тебя измандошу. [ye-sli ye-şço ras zdes' pa-ka-jeş-sya, ya ti-bya iz-man-do-şu]
- Eğer bir daha burada görünürsen, senin pestilini çıkarırım.
- Bir nesneyi tamamen kırmak, parçalamak, haşat etmek, bozmak: Cansız bir objeyi kullanılmaz hale gelecek şekilde tahrip etmek.
1. Örnek Cümle:- Ты как умудрился так быстро новый телефон измандошить? [tı kak u-mud-ril-sya tak bıs-tra no-vıy ti-li-fon iz-man-do-şit']
- Yeni telefonu bu kadar çabuk nasıl parçalamayı becerdin?
2. Örnek Cümle:- В этой аварии всю машину измандошило. [v e-tay a-va-rii fsu ma-şi-nu iz-man-do-şi-la]
- Bu kazada bütün araba darmadağın oldu (haşat oldu).
- Manda (kaba kadın cinsel organı) kökünden türetilerek; tamamen hırpalamak, pestilini çıkarmak, haşat etmek.
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Измандошить
Latin Transkripsiyonu: İzmandoşit'
Okunuşu ve Vurgu: [iz-man-do-şit']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Rusçanın kaba ve gayriresmi dil varlığında yer alan bu kelime, anatomi kökenli kaba bir kelime olan манда [man-da] (kadın cinsel organı) kökünden türetilmiştir. Kelimeye eklenen iz- [iz-] ön eki, eylemin sonuna kadar gerçekleştirildiğini, tüketildiğini veya bir nesnenin/öznenin tamamen yıpratılıp tahrip edildiğini belirtir. Bu yapıya fiil türeten -ить [-it'] ekinin de katılmasıyla, kelime bütünüyle fiziksel bir yıkım ve ağır şiddet bildiren bir eyleme dönüşmüştür. Rusçanın argo ve küfür dağarcığında, kaba cinsel organ isimlerinin veya cinsel eylem köklerinin (örneğin хуй [huy] veya пизда [piz-da] gibi kökler) morfolojik olarak değişime uğratılarak ağır fiziksel şiddet, dövme, kırma ve yok etme anlamlarında yeni fiiller üretmesi oldukça yaygın bir dilsel mekanizmadır. Измандошить [iz-man-do-şit'] kelimesi de bu dönüşümün en belirgin örneklerinden biridir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Sosyokültürel açıdan bu fiil, sokak argosunda, hapishane kültüründe ve alt sınıf işçi çevrelerinde fiziksel hesaplaşmaları, kaba kuvveti ve mutlak tahribatı ifade etmek için kullanılır. Klasik edebi veya resmi Rusçada asla kendine yer bulamayan bu kelime, konuşmacının öfkesini, saldırganlığını ve karşı tarafa yönelik yoğun hırsını en kaba biçimde dışa vurmasını sağlar. Kelimenin kullanımı sadece bir insanı dövmekle sınırlı kalmamış, zamanla cansız nesneleri (örneğin bir arabayı, telefonu, mobilyayı) kullanılamaz hale getirecek derecede parçalamak, ezmek ve bozmak anlamını da kazanmıştır. Ağır küfür içeren kök yapısına rağmen, günlük hayatta öfkeli gençlik grupları ve sokak lügatında sıklıkla bir tehdit unsuru veya gerçekleşmiş bir kavganın sonucunu tasvir etmek amacıyla son derece yaygın bir şekilde sarf edilir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.