Изъебуриваться
(Iz'yeburivat'sya)- Bir durumdan kurnazca veya zorla sıyrılmak, kendini kıvırmak, yırttırmak: Çok uğraşarak, bazen kurnazca yollarla, bir sorumluluktan veya zor bir durumdan kaçmak, kendini kurtarmak.
1. Örnek Cümle:- Он постоянно изъебуривается от своих обязанностей. [on pas-ta-yan-na iz-ye-bu-ri-vat-sya at sva-yih ab-ya-zan-na-stey]
- O sürekli sorumluluklarından kaçmak için kendini kıvırıyor.
2. Örnek Cümle:- Не изъебуривайся тут, делай как сказали. [nye iz-ye-bu-ri-vay-sya tut, de-lay kak ska-za-li]
- Burada kıvırma, ne dedilerse onu yap.
- Bir şeyin içinden güçlükle geçmek, kendini sıkıştırarak ilerlemek: Dar veya zor bir yerden, büyük çaba sarf ederek geçmek veya bir işi zor bela halletmek.
1. Örnek Cümle:- Как он изъебурился в эту дыру, не понимаю. [kak on iz-ye-bu-ri-lil-sya v e-tu dı-ru, nye pa-ni-ma-yu]
- O deliğe nasıl sıyrıldı anlamıyorum.
2. Örnek Cümle:- Пришлось изъебуриваться, чтобы успеть на поезд. [pri-şlos' iz-ye-bu-ri-vat-sya, şto-bı us-pyet' na po-yest]
- Trene yetişmek için götümü yırttım.
- Kendini sike sike sıyırmak / Sikerek kıvranmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Изъебуриваться
Latin Transkripsiyonu: Iz'yeburivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [iz-ye-bu-ri-vat-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusça küfür kültürünün temel köklerinden biri olan 'sikmek' veya 'ilişkiye girmek' anlamındaki ебать [ye-bat'] fiilinden türemiştir. Fiilin başına gelen из- [iz-] ön eki 'dışına çıkmak', 'içinden geçmek' veya 'tamamen' gibi anlamlar katarken, -ся [sya] son eki fiile dönüşlülük (reflexivity) anlamı yükler. Sözcük, standart dildeki 'kıvranmak', 'sıyrılmak', 'kaçınmak' anlamlarına gelen извертываться [iz-vyer-tı-vat-sya] fiilinin kaba ve argoda kullanılan, aşırı vurgulu ve yoğun bir biçimidir. Kelimenin yapısı, eylemin büyük bir zorlukla, kurnazca veya aşırı bir çabayla yapıldığını ima eder.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Изъебуриваться [iz-ye-bu-ri-vat-sya], Rus argosunda bir kişinin zor bir durumdan kurtulmak, bir sorumluluktan kaçınmak ya da bir engeli aşmak için gösterdiği aşırı, çoğu zaman kurnazca, manipülatif veya onursuzca çabayı tanımlar. Bu fiil, eylemin ne kadar güçlükle yapıldığını veya kişinin kendini ne kadar alçalttığını vurgulamak için kullanılır. Konuşucunun, bahsedilen kişiye karşı küçümseyici veya bıkkın bir tutumunu ifade eder. Bu türden küfür kökenli fiiller, Rusçada bir durumun veya eylemin yoğunluğunu, absürtlüğünü veya olumsuzluğunu abartmak amacıyla yaygın olarak kullanılır. Özellikle hapishane argosu феня [fe-nya] ve sokak dilinde, hayatta kalma mücadelesi veya otoriteden kaçış bağlamlarında sıkça rastlanan bir ifadedir.