Испиздячиться
(Ispizdyatit'sya)- Yorgunluktan perişan olmak / Canı çıkmak / Haşatı çıkmak (Çok kaba): Ağır fiziksel çalışma, uykusuzluk, zorlu hayat şartları veya yoğun çaba gerektiren bir durum sonucunda tamamen güçsüz kalmak, fiziksel olarak harap olmak.
1. Örnek Cümle:- После этой смены на заводе я испиздячился так, что ног не чую. [pos-li e-tay sme-nı na za-vo-di ya is-piz-dya-çil-sya tak, şto nok ni çu-yu]
- Fabrikadaki bu vardiyadan sonra yorgunluktan anam sikildi, ayaklarımı hissetmiyorum.
2. Örnek Cümle:- Не надо так упахиваться, ты же совсем испиздячишься! [nye na-da tak u-pa-hi-vat-sya, tı je sa-fsem is-piz-dya-çiş-sya]
- Kendini bu kadar hırpalama, yorgunluktan canın çıkacak!
- Yorgunluktan anası sikilmek, canı çıkmak, tamamen tükenmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Испиздячиться
Latin Transkripsiyonu: Ispizdyatit'sya
Okunuşu ve Vurgu: [is-piz-dya-çit-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusçanın en üretken kaba ve müstehcen köklerinden biri olan пизд- [pizd-] kökünden türetilmiştir. Bu kök, dişi cinsel organı anlamına gelen пизда [piz-da] kelimesine dayanmaktadır. Kelimenin yapısı incelendiğinde; eylemin tamamen bittiğini, son sınıra ulaştığını veya öznenin bu eylemden aşırı derecede etkilendiğini bildiren ис- [is-] ön eki, fiil yapıcı -яч- [-yaç-] eki, mastar eki -ить [-it'] ve eylemin özneye geri döndüğünü gösteren dönüşlülük eki -ся [-sya] bir araya gelmiştir. Kelimenin tam harfi harfine morfolojik karşılığı "kendini tamamen harap edecek seviyede hırpalamak" veya "kendini bitirmek" anlamına gelir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus argosunda eylemlerin şiddetini, zorluğunu ve yıpratıcılığını vurgulamak için cinsel organ temelli ağır küfür köklerinden yeni fiiller türetmek oldukça yaygındır. İспиздячиться [is-piz-dya-çit-sya] fiili, özellikle ağır fiziksel işlerde çalışanlar, şantiye ve fabrika işçileri, askerler ile gençler arasında popülerleşmiş son derece kaba bir ifadedir. Rus toplumsal yaşamında emeğin ve çalışmanın yıkıcı, ezici doğasını tasvir etmek amacıyla kullanılır. Standart dildeki устать [us-tat'] (yorulmak) veya измучиться [iz-mu-çit-sya] (perişan olmak) kelimelerinin çok daha öfkeli, bıkkın ve argo bir tonudur. Bu kelime kullanıldığında, kişinin sadece yorulmadığı, adeta fiziksel ve zihinsel olarak tüm enerjisinin çekildiği, vücudunun "dağıldığı" ima edilir. Türkçedeki argo "anası sikilmek" veya "haşatı çıkmak" gibi ifadelerin yarattığı sert ve kaba anlamsal etkiyle birebir örtüşür.
4. KAYNAKÇA
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).