ИспиздякИваться
(Ispizdyakivatsya)- Aşırı yorulmak, kendini helak etmek: Bir iş veya durum nedeniyle fiziksel ya da zihinsel olarak tamamen tükenmek, kendini tüketmek, bitkin düşmek.
1. Örnek Cümle:- Мы весь день таскали эти мешки, совсем испиздякИвались. [mı ves' dyen' tas-ka-li e-ti meş-ki, sav-syem is-piz-dya-ki-val-is']
- Bütün gün bu çuvalları taşıdık, tamamen yorgun düştük/kendimizi helak ettik.
2. Örnek Cümle:- Он так испиздякИвался на работе, что сил не осталось даже на выходные. [on tak is-piz-dya-ki-val-sya na ra-bo-te, şto sil nye as-tal-as' da-je na vı-had-nı-ye]
- İşte kendini o kadar helak etti ki, hafta sonu için bile hiç gücü kalmadı.
- Kendini tamamen bitkin düşürmek / Kendini tüketmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: ИспиздякИваться
Latin Transkripsiyonu: Ispizdyakivatsya
Okunuşu ve Vurgu: [is-piz-dya-ki-vat-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçanın en kaba ve müstehcen küfür köklerinden biri olan пизда [piz-da] (kadın cinsel organı) kelimesinden türemiştir. Fiilin yapısı incelendiğinde, tamamlanma veya dışarı atma anlamı veren ис- (is-) ön eki, küfür kökü пизд- (pizd-), genellikle bir eylemin yoğunluğunu veya küçültmeyi ifade eden -як- (yak) eklemesi, tekrar eden veya süreklilik arz eden eylemleri gösteren -ива- (iva) son eki ve dönüşlü (reflexive) çatı eki -ся (sya) birleşiminden oluşmaktadır. Vasmer'ın etimolojik çalışmalarında пизда kökünün Proto-Slavca'ya dayandığı ve çeşitli Slav dillerinde benzer varyasyonlarının bulunduğu görülür. Plutser-Sarno'nun ağır küfür sözlüğünde, bu tür türevlerin anlamsal olarak orijinal kökün kaba gücünü koruyarak fiillere nasıl aktarıldığı detaylıca açıklanır. ИспиздякИваться fiili, bu etimolojik yapı sayesinde, sıradan bir yorgunluk ifadesinden çok daha öte, yoğun ve tahrip edici bir bitkinliği vurgular.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
ИспиздякИваться kelimesi, Rus argosunda ve ağır küfürlü dilde kullanılan, kişinin kendisini bir iş veya durum karşısında tamamen yıpratması, aşırı derecede yorulması, bitkin düşmesi veya tükenmesi anlamını taşıyan oldukça kaba bir fiildir. Bu kelime, standart Rusçada "kendini yormak", "bitkin düşmek" gibi anlamlara gelen изматываться [iz-ma-tı-vat-sya] fiilinin çok daha şiddetli, müstehcen ve duygusal yüklü bir eşanlamlısıdır. Rusçada Levin ve Sannikov'un çalışmaları, bu tür ağır ifadelerin pragmatik işlevini, yani konuşmacının duyduğu öfke, çaresizlik, bıkkınlık veya fiziksel tükenmişliği en üst düzeyde ifade etme arzusunu ortaya koymaktadır. Zemskaya'nın 20. yüzyıl sonu Rus dili üzerine yaptığı araştırmalar, özellikle Sovyet sonrası dönemde, dilin normlarının gevşemesiyle birlikte bu tür kaba ifadelerin yaygınlaştığını ve günlük konuşmada daha sık yer bulduğunu göstermektedir. Kelimenin içerdiği пизда kökü, Rusça argodaki dört temel ağır küfür kökünden biridir ve bu kök etrafında şekillenen fiiller, genellikle eylemin aşırı derecede olumsuz, istenmeyen veya yıpratıcı olduğunu vurgular. Genellikle fiziksel emeğin yoğun olduğu ortamlarda, askerlikte, hapishane jargonu феня [fe-nya] içinde veya yoğun stres ve çabayla karakterize edilen durumlarda kullanılır. Konuşmacının yaşadığı tükenmişliğin şiddetini ve çirkinliğini dile getirirken, aynı zamanda bir isyan, bıkkınlık veya küçümseme tonu da taşır. Bu ifade, ne kadar kaba olursa olsun, Rus dilinin ifade gücünün ve argosunun canlı bir parçasıdır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).