Иди на фиг
(Idi na fig)- Siktir git / Defol git / Yallah (Hafifletilmiş kaba reddediş ve kovma): Birini sinirli veya bıkkın bir şekilde yanından uzaklaştırmak, konuşmayı kesmek veya reddetmek amacıyla kullanılan sokak argosu.
1. Örnek Cümle:- Да иди ты на фиг со своими дурацкими советами! [da i-di tı na fik sa sva-yi-mi du-rats-ki-mi sa-vye-ta-mi]
- Git işine (defol git) o aptalca tavsiyelerinle birlikte!
2. Örnek Cümle:- Я устал это слушать, иди на фиг. [ya us-tal e-ta slu-şat', i-di na fik]
- Bunu dinlemekten yoruldum, siktir git (yallah).
- Hadi oradan / Yok daha neler (Alaycı ve inanmazlık belirten tepki): Muhatabın söylediği bir söze inanılmadığını veya onunla dalga geçildiğini belirtmek için kullanılır.
1. Örnek Cümle:- Ты выиграл в лотерею? Да иди ты на фиг, не верю! [tı vı-ig-ral v la-ti-rye? da i-di tı na fik, ni vye-ryu]
- Piyangoyu mu kazandın? Hadi oradan be, inanmıyorum!
- İncire git / Nanik işaretine git
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Иди на фиг
Latin Transkripsiyonu: Idi na fig
Okunuşu ve Vurgu: [i-di na fik]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu ifade, Rusçadaki gitmek eyleminin emir kipi olan иди [i-di], yönelme edatı на [na] ve argoda incir/nanik işareti anlamına gelen фиг [fik] (veya orijinal haliyle фига [fi-ga]) kelimelerinin birleşmesinden oluşur. Kelimenin kökeni, Almancadaki "Feige" veya Fransızcadaki "figue" (incir) kelimesine dayanmaktadır. Eski çağlardan beri başparmağın işaret ve orta parmak arasına sokulmasıyla yapılan "incir işareti" (bizdeki nanik veya nah hareketine benzer), kötülükleri savuşturmak veya kaba bir reddedişi göstermek için kullanılmıştır. Tarihsel süreçte bu kaba jest, dilde ağır küfürlerin yerine geçebilecek örtmece (eufemizm) bir argo terime dönüşmüştür.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus dil kültüründe bu kalıp, Rusçanın en ağır ve tabu kabul edilen cinsel içerikli küfür köklerinden biriyle kurulan иди на хуй [i-di na huy] ifadesinin hafifletilmiş, sansürlenmiş veya yumuşatılmış bir versiyonudur. Kamusal alanda, aile yanında veya ağır küfretmekten kaçınılan günlük sokak muhabbetlerinde, doğrudan cinsel organa atıfta bulunmamak amacıyla onun yerine фиг [fik] veya benzer şekilde хрен [hren] kelimeleri yerleştirilmiştir. Bu durum dilbilimde "örtmece yoluyla ikame" olarak tanımlanır. Sovyetler Birliği döneminde ve sonrasında popüler kültürde, sinemada ve edebiyatta geniş bir kullanım alanı bulan bu ifade; muhatabı başından savmak, sinirli bir şekilde uzaklaştırmak veya söylenen bir söze inanmayıp alaycı bir şekilde reddetmek için kullanılır. Tamamen kaba bir sokak argosu olmasına rağmen, orijinal ağır cinsel küfür kadar yıkıcı ve büyük bir hakaret olarak kabul edilmez; daha çok kaba bir mesafe koyma aracıdır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).