Изъебуриться
(İz'yeburit'sya)- Kendini sike sike kıvırmak/bükmek; bir durumdan sıyrılmak için aşırı çaba göstermek: Zorlu bir durumdan kurtulmak veya bir engeli aşmak için olağanüstü, çoğu zaman umutsuz ve yıpratıcı bir mücadele vermek.
1. Örnek Cümle:- Пришлось изъебуриться, чтобы закончить проект в срок. [pri-şlos' iz-ye-bu-rit'-sya, şto-bı za-kon-çit' pro-yekt f srok]
- Projeyi zamanında bitirmek için anam ağladı (sikildiğim çıktı).
2. Örnek Cümle:- Он изъебурился, но всё-таки добыл эти билеты. [on iz-ye-bu-ril'-sya, no fsyo-ta-ki da-bıl ye-ti bi-lye-tı]
- Kendini sike sike kıvırdı ama o biletleri yine de buldu.
- Aşırı derecede zorlanmak, canı çıkmak: Bir işi yaparken veya bir durumu idare ederken aşırı fiziksel veya zihinsel yorgunluk hissetmek, çok yıpranmak.
1. Örnek Cümce:- Я так изъебурился, пока мебель собирал. [ya tak iz-ye-bu-ril'-sya, pa-ka myebil' sa-bi-ral]
- Mobilyaları kurana kadar canım çıktı/sikildim resmen.
- Kendini aşırı derecede zorlayarak bir şeyden kaçmak: Bir sorumluluktan, görevden veya istenmeyen bir durumdan kurtulmak için her türlü yolu denemek, kendini çok kasmak.
1. Örnek Cümle:- Ему пришлось изъебуриться, чтобы не попасть под мобилизацию. [ye-mu pri-şlos' iz-ye-bu-rit'-sya, şto-bı nye pa-pas't' pad ma-bi-li-za-tsiyu]
- Askere alınmamak için kendini sike sike kurtardı.
- Sikilerek kıvrılmak / Kendini sikerek kurtarmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Изъебуриться
Latin Transkripsiyonu: İz'yeburit'sya
Okunuşu ve Vurgu: [iz-ye-bu-rit'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusçanın en temel ve kaba küfür köklerinden biri olan ЕБ- [yeb] kökünden türemiştir. Bu kök, ‘sikişmek’ veya ‘sikmek’ anlamına gelen ебать [yebat'] fiiliyle doğrudan ilişkilidir. Fiilin başında yer alan из- [iz] ön eki, bir eylemin tamamıyla, sonuna kadar veya aşırı bir şekilde yapıldığını, zorlukla veya bir durumdan sıyrılarak gerçekleştiğini ima eder. Sondaki -ся [sya] eki ise fiilin dönüşlü (refleksif) olduğunu, yani eylemi kişinin kendi üzerinde yaptığını gösterir. -ури- [uri] kısmı ise eyleme argo ve yoğun bir ton katan, tam olarak belirli bir anlamı olmayan bir ektir. Dolayısıyla, kelime bir durumu aşırı bir çaba, mücadele veya zorlanma ile çözmeye çalışmayı ifade ederken, fiilin küfürlü kökeni bu çabanın yoğunluğunu ve çoğu zaman olumsuz yanını vurgular.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Изъебуриться [iz-ye-burit'-sya] fiili, Rusça argosunda, özellikle de halk arasında ve daha alt kültürlerde yaygın olarak kullanılan, aşırı kaba ve müstehcen bir ifadedir. Bir kişinin zor bir durumdan çıkmak, bir engeli aşmak veya bir şeyi başarmak için olağanüstü, çoğu zaman umutsuz ve yıpratıcı bir çaba harcadığını anlatır. Kelimenin içerdiği küfürlü kök ЕБ- [yeb], bu çabanın sadece fiziksel veya zihinsel yorgunlukla kalmayıp, adeta kişinin kendini ‘sikercesine’ zorladığını, hatta bir nevi kendini feda ettiğini ya da utanç verici bir duruma düştüğünü ima eder. Deyim, kişinin kendini bükmek, kıvırmak, şekilden şekile sokmak gibi anlamlara gelen извернуться [iz-vyer-nut'-sya] kelimesinin argo ve kaba bir karşılığıdır. Genellikle bir işi başarmak için katlanılan büyük zorluğu, verilen tavizleri veya harcanan müthiş enerjiyi vurgulamak amacıyla kullanılır. Örneğin, Sovyet döneminde kıtlık veya bürokrasi gibi engelleri aşmak için insanların giriştiği yaratıcı ama yıpratıcı yolları tanımlamak için de bu türden ifadeler kullanılmıştır.