Исстрахиваться
(İsstrahivatsya)- Aşırı ve boş yere çabalamak, kendini paralamak, gereksiz yere yorulmak: Bir iş veya durum uğruna yoğun, çoğu zaman sonuçsuz kalan, lüzumsuz yere kendini zorlamak ve bu uğurda yıpranmak.
1. Örnek Cümle:- Хватит уже исстрахиваться, всё равно ничего не выйдет. [hva-tit u-je is-stra-hi-vat-sya, fsyo rav-no ni-çe-vo nye vıy-di-t]
- Yeter artık kendini paralaman, zaten hiçbir bok çıkmayacak.
2. Örnek Cümle:- Он так исстрахивался с этим отчётом, что глаза на лоб полезли. [on tak is-stra-hi-val-sya s e-tim at-ço-tam, şto gla-za na lop pa-lez-li]
- O raporla öyle bir kendini paraladı ki gözleri dışarı fırladı.
- Bitkin düşmek, tükenmek, canı çıkmak: Yoğun çaba veya zorlanma sonucunda fiziksel ya da zihinsel olarak tamamen yorgun düşmek, takati kalmamak.
1. Örnek Cümle:- К концу дня я просто исстрахивался, больше сил нет. [k kan-tsu dnya ya pros-ta is-stra-hi-val-sya, bol-şe sil nyet]
- Günün sonunda resmen canım çıktı, daha fazla gücüm kalmadı.
2. Örnek Cümle:- Что ты там исстрахиваешься? Отдохни немного. [şto tı tam is-stra-hi-va-yet-sya? at-dah-ni ni-mno-ga]
- Ne o öyle, canın mı çıktı orada? Biraz dinlen.
- Korkudan bitkin düşmek / Kendini korkuyla yıpratmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Исстрахиваться
Latin Transkripsiyonu: İsstrahivatsya
Okunuşu ve Vurgu: [is-stra-hi-vat-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusçada 'korku' anlamına gelen страх [strah] kökünden türemiştir. Baştaki ис- [is-] ön eki, bir eylemin tamamlanmasını, yoğunluğunu veya bitkin düşme durumunu ifade ederken, -ивать [-i-vat'] son eki fiile tekrarlayan veya süreklilik arz eden bir anlam katar. -ся [-sya] eki ise fiilin dönüşlü (refleksif) olduğunu, yani eylemin özne üzerinde gerçekleştiğini gösterir. Bu yapısıyla, kelimenin harfi harfine çevirisi 'korkudan bitkin düşmek' veya 'kendini korkuyla yıpratmak' gibi bir anlam taşısa da, argo kullanımda anlamı önemli ölçüde kaymıştır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Исстрахиваться [is-stra-hi-vat-sya] kelimesi, standart Rusça sözlüklerinde nadiren bulunan bir argo terimdir. Genellikle, yoğun, boş yere ve genellikle sonuçsuz kalan çabalarla kişinin kendini aşırı derecede yorması, yıpratması veya gereksiz yere zorlaması durumunu tanımlamak için kullanılır. Bu kelime, fonetik olarak Rusça küfrün temel fiillerinden ебать [ye-bat'] kökenli изъебываться [iz-yo-bı-vat-sya] fiiline benzerlik gösterir. Изъебываться [iz-yo-bı-vat-sya] fiili, kendini saçma sapan hareketlerle yormak, aşırı çaba sarf etmek veya zorluk çıkarmak anlamlarına gelir. Bu nedenle, исстрахиваться [is-stra-hi-vat-sya] terimi, изъебываться [iz-yo-bı-vat-sya] kelimesinin daha az kaba veya örtmeceli (eufemistik) bir alternatifi olarak ortaya çıkmış olabilir. Hem fiziksel hem de zihinsel olarak tükenme halini, özellikle de bu tükenmenin gereksiz yere yapılan aşırı bir çaba sonucu olduğunu vurgular. İş yerinde, günlük hayatta veya zorlu bir görev karşısında duyulan bıkkınlık ve yorgunluğu ifade etmek için kullanılır.