И пизда раз в год стреляет
(İ pizda raz v god strelyayet)- En umulmadık kişinin bile ara sıra iş yapması, şansının dönmesi veya başarıya ulaşması: En beceriksiz, zayıf ya da sürekli başarısız olan birinin bile, tamamen tesadüfen veya çok nadiren de olsa başarılı olabileceğini, işe yarayabileceğini veya bir şans yakalayabileceğini ifade eden ironik ve alaycı bir atasözü.
1. Örnek Cümle:- Даже и пизда раз в год стреляет, а ты всё ноешь. [da-je i piz-da raz v got strye-lya-yet, a tı fsyo no-yeş]
- Amcığın bile yılda bir kez şansı döner, sen hala sızlanıp duruyorsun.
2. Örnek Cümle:- Ладно, давай ему ещё один шанс, и пизда раз в год стреляет. [lad-na, da-vay ye-mu yeş-şo a-din şans, i piz-da raz v got strye-lya-yet]
- Tamam, ona bir şans daha verelim, amcığın bile şansı döner.
3. Örnek Cümle:- Не поверишь, но даже этот долбоёб смог закончить проект. Ну что сказать, и пизда раз в год стреляет. [nye pa-vye-riş, no da-je e-tat dal-ba-yop smog za-kon-çit pra-yekt. nu şto skazat, i piz-da raz v got strye-lya-yet]
- İnanmazsın ama o amcık herif bile projeyi bitirebildi. Ne diyeyim, amcığın bile yılda bir kez şansı döner işte.
- Ve amcık yılda bir kez ateş eder
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: И пизда раз в год стреляет
Latin Transkripsiyonu: İ pizda raz v god strelyayet
Okunuşu ve Vurgu: [i piz-da raz v got strye-lya-yet]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu atasözü, Rus küfür jargonunun temel kelimelerinden olan пизда [piz-da] (kadın cinsel organı, amcık) kelimesini içerir. Proto-Slavca *pezda/*pizda kökenli bu kelime, Rusçanın dört ana küfür kökünden biridir. İfade, 've' anlamına gelen и [i] bağlacı, 'yılda bir kez' anlamına gelen раз в год [raz v got] zaman belirteci ve 'ateş etmek, vurmak' anlamına gelen стрелять [strye-lyat'] fiilinin üçüncü tekil şahıs çekimi olan стреляет [strye-lya-yet] kelimelerinin birleşiminden oluşur. Kelimenin literal anlamı, 'amcığın bile yılda bir kez ateş etmesi'dir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«И пизда раз в год стреляет» ifadesi, Rus argosunda yaygın olarak kullanılan bir atasözü (поговорка [pa-ga-vor-ka]) veya deyimdir. Temelinde kadın cinsel organı пизда [piz-da] kelimesinin bulunması, bu ifadenin Rus dilindeki küfürlü dilin gücünü ve esnekliğini göstermektedir. Bu deyim, en beceriksiz, en şanssız veya en umulmadık kişinin bile ara sıra başarıya ulaşabileceğini, işe yarayabileceğini veya şansının dönebileceğini ironik ve çoğu zaman alaycı bir tonda ifade etmek için kullanılır. Genellikle bir durumun veya kişinin yetersizliğine rağmen beklenmedik bir şekilde iyi sonuçlar elde etmesini vurgular. Toplumsal kurallara ve otoriteye karşı bir bıkkınlık veya alaycılık tonu taşıyabilir. Uspensky (1994) gibi araştırmacılar, bu tür küfürlü deyimlerin pagan inançları veya ilkel 'ana figürü' ile bağlantılarını incelemişlerdir; burada пизда [piz-da] sadece bir küfür değil, aynı zamanda ilkel bir 'güç' veya 'şans' sembolü haline gelmiştir. Bu deyim, umutsuz görünen durumlarda bile bir ihtimalin var olduğunu, ancak bunun büyük olasılıkla tesadüfi ve nadir olduğunu ima eder.