Хер его знает
(Her yevo znayet)- Kim bilir ki? Bilmiyorum, umurumda değil: Bir soruya kesin bir cevap verememe durumunu, ilgisizliği veya bıkkınlığı ifade eden oldukça kaba bir yanıt.
1. Örnek Cümle:- Где ключи от машины? — Хер его знает! [gde klyu-çi at ma-şı-nı? — her ye-va z-na-yet!]
- Arabanın anahtarları nerede? — Kim bilir ki! / Bilmiyorum, bana ne!
2. Örnek Cümle:- Когда он вернётся? — Хер его знает, когда захочет, тогда и придет. [kag-da on ver-nyot-sya? — her ye-va z-na-yet, kag-da za-ho-çet, tag-da i pri-dyot.]
- Ne zaman dönecek? — Kim bilir ne zaman, ne zaman isterse o zaman gelir.
- Hiçbir fikrim yok, benim için fark etmez (Aşırı umursamazlık): Duruma karşı tam bir kayıtsızlık veya çaresizlik belirtmek için.
1. Örnek Cümle:- Что нам теперь делать? — Хер его знает, делайте что хотите. [şto nam ti-per' de-lat'? — her ye-va z-na-yet, de-lay-te şto ha-ti-te.]
- Şimdi ne yapmalıyız? — Hiçbir fikrim yok, ne isterseniz yapın.
- Onu şey bilir / Onu penis bilir
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Хер его знает
Latin Transkripsiyonu: Her yevo znayet
Okunuşu ve Vurgu: [her ye-va z-na-yet]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu ifade, üç ana unsurdan oluşur: Rusçanın en kaba küfür köklerinden biri olan «хер» [her], zamir «его» [yevo] (onun/onu) ve fiil «знать» [znat'] (bilmek) kelimesinin üçüncü tekil şahıs çekimi «знает» [znayet] (bilir). «Хер» kelimesinin kökeni, Kiril alfabesindeki eski «херъ» [her] harfinin adına dayanır. Bu harfin görsel biçimi bir çarpı işaretini veya haçı andırdığından, zamanla hem erkek cinsel organı için kaba bir örtmece (Plutser-Sarno, 2005) hem de 'hiçbir şey', 'lanet olsun' gibi anlamlara gelen güçlü bir pekiştirme veya olumsuzlama edatı olarak kullanılmıştır (Vasmer, 1986; Elistratov, 2000). İfadenin tam anlamıyla kaba bir 'kim bilir ki?', 'bana ne?', 'hiçbir fikrim yok' karşılığıdır. Kelime kelime çevrildiğinde 'onu şeytan/lanet bilir' veya 'onu penis bilir' gibi bir anlama gelir ki bu, ifadenin Rusça'daki küfürlü ve dışlayıcı doğasını yansıtır. Bu yapı, Rus argosunda yaygın olan, küfür köklerinin fiillerle birleşerek yeni, güçlü anlamlar yaratma eğiliminin tipik bir örneğidir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Хер его знает» ifadesi, Rusçada en kaba ve aşağılayıcı biçimde bilgisizliği, ilgisizliği veya çaresizliği ifade etmek için kullanılır. Konuşmacının bir konu hakkında hiçbir fikri olmadığını belirtmekle kalmaz, aynı zamanda bu konuya karşı tam bir kayıtsızlık veya hatta öfke duyduğunu da gösterir. Pragmatik olarak (Levin, 1986), bu ifade, soruyu sorana karşı bir reddediş ve konuyu kapatma aracı olarak işlev görür. Sohbetin daha da derinleşmesini engellemek, muhatabı susturmak veya rahatsız edici bir durum karşısında duyulan bıkkınlığı dile getirmek için tercih edilir. Post-Sovyet dönemde (Zemskaya, 1996) dilin sertleşmesiyle birlikte, bu tür kaba ifadelerin günlük dildeki kullanım sıklığı artmıştır. İfade, genellikle arkadaş ortamlarında, sokakta veya gayri resmi bağlamlarda kullanılır; resmi veya saygılı ortamlarda kullanımı kesinlikle uygun değildir ve büyük bir kabalık olarak algılanır. Aynı zamanda, bir soruyu cevaplayamayan kişinin kendi çaresizliğini veya sorunun anlamsızlığını vurgulamak için de başvurabileceği bir yapıdır. Mokienko ve Nikitina (2000), bu tür jargon ifadelerinin, konuşmacının sosyal çevresi ve dünya görüşü hakkında ipuçları verdiğini belirtir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).