1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Харекришничать
Latin Transkripsiyonu: Harekrişniçat'
Okunuşu ve Vurgu: [ha-re-kriş-ni-çat']

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Bu kelime, Rusça argoda yaygın olarak görülen yaratıcı kelime oyunlarının bir örneğidir. Hinduizm'in Gaudiya Vaişnavizm geleneğine ait olan ve özellikle Batı dünyasında Hare Krişna Hareketi (Uluslararası Krişna Bilinci Derneği, ISKCON) tarafından popüler hale getirilen «Харе Кришна» [ha-re kriş-na] mantrasından türetilmiştir. Kelimenin yapısı, bu mantra ile Rusçadaki fiil yapıcı «-ичать» [-i-çat'] son ekinin birleşiminden oluşur. Bu son ek, genellikle belirli bir eylemi tekrarlı bir şekilde yapmayı veya belirli bir davranış sergilemeyi ifade eden fiiller oluşturur (örneğin, «хулиганить» [hu-li-ga-nit'] – 'holiganlık yapmak', «бездельничать» [bez-dyel'-ni-çat'] – 'aylaklık etmek'). Dolayısıyla, «Харекришничать» [ha-re-kriş-ni-çat'] kelimesi, literal olarak 'Hare Krişna'lık yapmak' veya 'Hare Krişna gibi davranmak' anlamına gelebilecekken, argo bağlamında tamamen farklı ve müstehcen bir anlama bürünmüştür. Kelime, Hare Krişna takipçilerinin toplu ilahi söyleme pratiğini, ağır küfürlü bir ifade olan «ебля» [yeb-lya] (cinsel ilişki, sevişme) kelimesiyle dolaylı bir şekilde ilişkilendirerek, kolektif ve tekrarlı bir cinsel eylem iması yaratır. Bu tür kelime oluşumları, toplumsal veya kültürel olguları alaycı ve aşağılayıcı bir tonda eleştirmek için Rus argosunda sıkça başvurulan bir yöntemdir.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

«Харекришничать» [ha-re-kriş-ni-çat'] kelimesi, Sovyetler Birliği'nin son dönemleri ve özellikle post-Sovyet döneminde, Hare Krişna Hareketi'nin Rusya'da daha görünür hale gelmesiyle birlikte ortaya çıkmıştır. Bu dönemde birçok yeni dini hareket gibi Hare Krişna da, hem ilgi hem de şüphecilikle karşılanmış, bazen de alay konusu olmuştur. Kelime, Hare Krişna'ların genellikle halka açık yerlerde toplu halde mantra söyleme ve dans etme imgesini alarak, bu spiritual pratiği en kaba ve aşağılayıcı biçimde cinsel bir eylemle özdeşleştirir. Bu benzetme, Hare Krişna'ların ritüelistik ve tekrarlı eylemlerini, benzer şekilde tekrarlı olduğu düşünülen ağır küfürlü bir cinsel eylemle ilişkilendirerek, dini pratiği temel içgüdülere indirgemeyi amaçlar. Bu durum, bir yandan dinî veya spiritüel akımlara karşı duyulan genel bir sinizm ve küçümseme refleksi, diğer yandan da Rus argosunun karakteristik özelliği olan 'dil oyunu' («языковая игра» [ya-zı-ka-va-ya i-gra]) aracılığıyla tabu konuları yıkma ve eleştirme arzusunu yansıtır. Vulgarlık ve tabu yıkma, Rusça ağır küfür jargonunun önemli bir bileşenidir ve bu kelime de bu kültürel bağlamın bir ürünüdür. Toplumun belirli kesimlerinde, özellikle de resmi ideolojilere ve popüler kültürel akımlara mesafeli duran çevrelerde, bu tür ironik ve kaba ifadeler, muhalif bir duruşun veya entelektüel bir küçümsemenin ifadesi olarak işlev görebilir. Kelime, standart sözlüklerde yer almayan, ancak yeraltı jargonunda ve kaba halk dilinde kendine yer edinmiş müstehcen bir ifadedir.

4. KAYNAKÇA

• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
• Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
• Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).