дурной
(Durnoy)- Aptal, budala, salak (Zihinsel yetersizlik veya düşüncesizlik):
- Посмотри на него, какой же он дурной, совсем не понимает шуток. [pasmatrí na nivo, kakóy je on durnóy, savsém ni panimáyet şútak]
- Şuna bak, ne aptal herif, esprileri hiç anlamıyor.
- Не будь таким дурным, подумай головой! [ni buď takím durním, padúmay galavóy!]
- Bu kadar salak olma, beynini çalıştır!
- Çirkin, sevimsiz, itici (Görünüş veya estetik açıdan hoş olmayan):
- У неё дурной вкус в одежде, всегда что-то странное надевает. [u niyó durnóy vkus v adéjde, fsigdá şto-ta stránnaye nadiváyet]
- Giyim zevki berbat bunun, hep tuhaf şeyler giyiyor.
- Какое дурное лицо у этого типа, я бы ему ничего не доверял. [kakóye durnóye litsó u étava típa, ya bı yemú niçivó ni davirál]
- Bu herifin ne iğrenç bir suratı var, ben ona hiçbir şey emanet etmezdim.
- Kötü, fena, zararlı, tehlikeli (Nitelik, durum veya karakter):
- У него дурная привычка, постоянно врёт всем. [u nivo durnáya privíçka, pastayánna vryot fsem]
- Boktan bir alışkanlığı var, herkese sürekli yalan söylüyor.
- Это место имеет дурную славу, лучше туда не ходить. [éta mésta iméyet durnúyu slávu, lúçşe tudá ni khadít']
- Burası kötü bir üne sahip, oraya gitmesen iyi olur.
- Deli, kafayı yemiş, akli dengesi bozuk (Zihinsel durum):
- Что за дурные мысли лезут тебе в голову? Совсем с ума сошёл? [şto za durníye míçli lézut tibé v gólavu? savsém s umá saşól?]
- Kafana ne boktan fikirler geliyor? Tamamen delirdin mi sen?
- Он совсем дурной стал после всего, что пережил. [on savsém durnóy stal pósle vsyógo, şto perejíl]
- Yaşadığı her şeyden sonra tamamen sıyırmış bu.
- Kötü
- Çirkin
- Aptal
- Zararlı
- Fena
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: дурной
Latin Transkripsiyonu: Durnoy
Okunuşu ve Vurgu: [dur-nóy] (Vurgu 'oy' hecesindedir.)
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
"Дурной" kelimesi, Proto-Slavca'da "aptal, çılgın, bozuk" anlamlarına gelen *durnъ kökünden türemiştir. Bu kök, aynı zamanda "aptal, budala" anlamına gelen "дурень" (duren') kelimesiyle de akrabadır. Kelime, eski Rusça metinlerde "durgun, sersem, kötü ruhlu" gibi anlamlarda kullanılmıştır. Tarihsel olarak, zihinsel yetersizlikten ahlaki yozlaşmaya kadar geniş bir olumsuzluk yelpazesini kapsayan bir anlam evrimi geçirmiştir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
"Дурной" sıfatı, Rus argosunda ve günlük dilde oldukça yaygın ve çok yönlü bir olumsuzlayıcıdır. Geniş bir anlam yelpazesine sahip olup, genellikle bir şeyin veya bir kişinin kalitesizliğini, istenmeyen özelliklerini, zihinsel veya ahlaki kusurlarını ifade etmek için kullanılır. İnsanlar için kullanıldığında "aptal, salak, kötü karakterli, çirkin, deli" gibi anlamlara gelebilirken; nesneler veya durumlar için kullanıldığında "kötü, fena, zararlı, uğursuz, iğrenç" gibi anlamlar taşır. Argo bağlamında, bu kelime genellikle eleştiri, küçümseme, alay veya hayal kırıklığını dile getirmek için kullanılır ve ifadenin olumsuz tonunu pekiştirir. Sadece yüzeysel bir kötüleme değil, aynı zamanda bir tür yetersizlik veya bozukluğa işaret eder. Halk dilinde "дурной глаз" (durnoy glaz - nazarlık, kötü göz) gibi sabit ifadelerde uğursuzlukla ilişkilendirilmiştir.