Досраться
(Dosrat'sya)- Kendi hatasıyla kötü bir duruma düşmek, sıçıp batırmak, kendini boka sokmak: Bir şeyi yanlış yaparak, beceriksizlikle veya aşırı ısrarla olumsuz bir sonuç elde etmek.
1. Örnek Cümle:- Я так старался, что в итоге досрался. [ya tak sta-ral-sya, şto v itogye das-ral-sya]
- O kadar uğraştım ki sonunda sıçıp batırdım.
2. Örnek Cümle:- Вот досрались до того, что теперь никто не хочет нам помогать. [vot das-ralis da ta-vo, şto tyepyer' nik-to nye ho-çet nam pa-ma-gat']
- Kendimizi öyle bir boka soktuk ki şimdi kimse bize yardım etmek istemiyor.
- Yanlış yollarla veya aşırı çabayla istenmeyen bir sonuca ulaşmak: Genellikle olumsuz sonuçlanan, hedeflenenin aksine bir durumla karşılaşmak.
1. Örnek Cümle:- Не надо было так торопиться, теперь досрался. [nye na-da bı-la tak ta-ro-pit-sya, tyepyer' das-ral-sya]
- Bu kadar acele etmeseydin keşke, şimdi kendini boka soktun.
2. Örnek Cümle:- Он досрался до того, что его уволили. [on das-ral-sya da ta-vo, şto ye-vo u-vo-li-li]
- Kendini öyle bir boka soktu ki işten attılar.
- Sıçarak elde etmek / Bok yaparak ulaşmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Досраться
Latin Transkripsiyonu: Dosrat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [das-rat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kökünü Rusçada dışkılamak, sıçmak anlamına gelen срать [srat'] fiilinden alır. Dönüşlü (-ся) ve ön ek дос- (bir şeyi tamamlama, bir noktaya ulaşma) ile birleşerek 'sıçarak bir şeye ulaşmak' veya 'sıçarak elde etmek' gibi bir anlam kazanır. Bu yapı, genellikle olumsuz bir eylemin tamamlanması veya bir sonuca varılması durumunu ima eder.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Bu kelime, Rusçanın dört temel küfür kökünden biri olan срать [srat'] (bok yapmak, sıçmak) fiilinden türemiştir. Bu kök, genellikle bir şeyin kötüye gitmesi, bir başarısızlık veya rahatsız edici bir durumla ilişkilendirilir. Досраться [das-rat'sya] ifadesi, olumsuz bir bağlamda, istenmeyen bir sonuç elde etmek, bir şeyi kendi hatasıyla batırmak veya aşırı çaba sonucunda olumsuz bir duruma düşmek anlamında kullanılır. Kendi kendini zora sokmak, bir şeyi çok zorlayarak veya yanlış yöntemlerle halletmeye çalışarak nihayetinde kötü bir sonuçla karşılaşmak gibi durumlarda karşımıza çıkar. Halk dilinde 'sıçıp batırmak' veya 'kendini boka sokmak' gibi anlamlara yakın düşer. Bazen de olumsuz bir eylemin beklenmedik bir 'başarıya' yol açtığı ironik durumlarda da kullanılır, ancak bu 'başarı' genellikle olumlu olmaktan çok uzaktır. Elistratov (2000) gibi kaynaklarda argo kullanımları ve anlamsal kaymaları incelenmiştir.