Дососаться
(Dososatsya)- Saksı çekerek (oral seksle) çıkar veya terfi elde etmek (Ağır kaba argo): Bir kadının veya erkeğin cinsel hizmet karşılığı bir yerlere gelmesi.
1. Örnek Cümle:- Она дососалась до должности начальника отдела. [ana da-sa-sal'-as' da dolj-nas-ti na-çal'-ni-ka at-dye-la]
- Yalayarak departman müdürlüğüne kadar yükseldi yollu.
2. Örnek Cümle:- Как она получила эту тачку? — Да понятно как, дососалась. [kak ana pa-lu-çi-la e-tu taç-ku? — da pa-nya-tna kak, da-sa-sal'-as']
- Bu arabayı nasıl aldı? — E belli işte, saksolaya saksolaya aldı.
- Aşırı yaltakçılık ve dalkavuklukla bir amaca ulaşmak (Kaba argo / Mecazi): Üstlerinin gözüne girerek, dalkavuklukla menfaat sağlamak.
1. Örnek Cümle:- Этот подхалим всё-таки дососался до доверия директора. [e-tat pat-ha-lim fyo-ta-ki da-sa-sal'-sya da da-vye-ri-ya di-rek-ta-ra]
- Bu yalaka en sonunda dalkavuklukla müdürün güvenini kazanmayı başardı.
2. Örnek Cümle:- Дососался до премии, сука. [da-sa-sal'-sya da prye-mi-i, su-ka]
- Yaltaklana yaltaklana primi kaptı piç.
- Aşırı içerek sızıp kalmak veya alkolden zarar görmek (Mizahi kaba dil): Şişenin dibini emerek yarı baygın duruma gelmek.
1. Örnek Cümle:- Они там дососались до полусмерти. [a-ni tam da-sa-sal'-is' da pa-lu-smyer-ti]
- Orada geberecek kadar (şişenin dibini emerek) içip sızmışlar.
- Emerek (belli bir amaca/sonuca) ulaşmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Дососаться
Latin Transkripsiyonu: Dososatsya
Okunuşu ve Vurgu: [da-sa-sat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Rusçada bir eylemin nihai sınıra, sonuca veya hedefe ulaşmasını belirten до- [da-] ön eki ile emmek anlamına gelen сосать [sa-sat'] fiilinin birleşmesinden türemiştir. Sondaki -ся [sya] dönüşlülük ekiyle birlikte kelime tam anlamıyla "emerek bir amaca ulaşmak" veya "emme eylemini bir sonuç elde edene kadar sürdürmek" anlamına gelir. Kök olarak Proto-Slavca sъsati (emmek) biçimine dayanır. Bu fiil tarihsel süreçte fiziksel bir eylemi tanımlarken, zamanla argoda dalkavukluk, çıkar ilişkileri ve cinsel edimler üzerinden haksız kazanç elde etmeyi betimleyen kaba bir metafora dönüşmüştür.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak kültürü, iş dünyası ve hiyerarşik toplumsal yapılarda bu kelime iki temel düzeyde karşılık bulur. Birincil ve en kaba anlamıyla, cinsel anlamda oral seks (saksı/yalamak) yapmak suretiyle iş yerinde terfi almak, para koparmak, maddi veya idari ayrıcalıklar elde etmek anlamında kullanılır. Bu yönüyle kelime, liyakat dışı yükselmeleri ve bu yükselmeleri sağlayan kişileri aşağılamak amacıyla kullanılan ağır bir ifadedir. İkinci düzeyde ise kelime tamamen mecazi bir boyut kazanarak, üst mevkilere aşırı derecede dalkavukluk (yaltakçılık, göt kılı olma) yaparak, tabiri caizse onların "suyunu emerek" bir makama veya avantaja ulaşan asalak tipleri tanımlar. Rus bürokrasisi ve hapishane kültürü olan феня [fe-nya] argosundaki dikey güç ilişkilerine duyulan halk öfkesi ve alaycılığı bu kelimede hayat bulur. Ayrıca kelime, aşırı alkol tüketimiyle sızıp kalma veya sigara içmekten fiziksel zarar görme durumlarını tanımlamak için de ironik bir tonda kullanılabilir.
4. KAYNAKÇA
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.