Досношаться
(Dosnoşat'sya)- Sataşarak, kaşınarak veya sınırları zorlayarak sonunda belasını bulmak (Kaşınmak / Belasını aramak): Bir eylemi veya dalga geçmeyi abartıp başına iş açmak.
1. Örnek Cümle:- Ты досношаешься когда-нибудь со своими шуточками! [tı das-na-şa-yeş-sya kag-da-ni-bud' sa sva-i-mi şu-taç-ka-mi]
- Bu şakalarınla en sonunda belanı bulacaksın! (Fena kaşınıyorsun!)
2. Örnek Cümle:- Досношался парень, теперь его ищут все менты района. [das-na-şal-sya pa-rin', ti-pyer' yi-vo i-şut fse min-tı ra-yo-na]
- Çocuk sonunda belasını buldu, şimdi bölgedeki tüm polisler onu arıyor.
- Bir şeye takmak, musallat olmak veya kaba şekilde sataşmak (Sataşmak / Bok atmak / Musallat olmak): Sebepsiz yere bir duruma veya kişiye dadanmak, uğraşmak.
1. Örnek Cümle:- Чего ты досношался до этой машины? Она нормально припаркована. [şi-vo tı das-na-şal-sya da e-tay ma-şı-nı? a-na nar-mal'-na pri-par-ko-va-na]
- Ne diye bu arabaya taktın? Düzgünce park edilmiş işte.
2. Örnek Cümle:- Он досношался до каждой мелочи в отчёте. [on das-na-şal-sya da kaj-day mye-la-çi v at-ço-ti]
- Rapordaki her bir ufak tefek şeye taktı (kusur bulmaya çalıştı).
- İlişkiyi/sataşmayı aşırıya götürüp belasını bulmak / Bir şeye musallat olmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Досношаться
Latin Transkripsiyonu: Dosnoşat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [das-na-şat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelimenin kökü, Rusçada "ilişki kurmak, temas halinde olmak" veya kaba argoda "cinsel ilişkiye girmek" anlamına gelen сношаться [sna-şat'-sya] fiiline dayanır. Bu fiil ise tarihsel olarak "bir araya getirmek, taşımak" anlamındaki сносить [sna-sit'] kelimesinden türetilmiştir. Kelimenin başına gelen до- [da-] öneki, Rusça fiil yapılarında eylemin bir sınıra, aşırılığa veya olumsuz bir neticeye ulaştığını belirtir. Dolayısıyla досношаться [das-na-şat'-sya], kelime anlamı olarak "ilişkiyi, kurcalamayı veya sataşmayı o kadar ileri götürmek ki sonunda belasını bulmak" mantığıyla türetilmiştir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak jargonunda ve günlük kaba konuşma dilinde bu kelime, kişinin kendi sınırlarını zorlaması, yetkililerle veya tehlikeli insanlarla gereksiz yere dalaşması ve nihayetinde hak ettiği cezayı alması durumunu anlatır. Kelime, ağır küfür grubuna ait olan доебаться [da-yi-bat'-sya] (sataşmak, takıntı yapmak, musallat olmak) fiilinin daha yumuşatılmış ancak hâlâ son derece kaba ve aşağılayıcı bir alternatifi olarak işlev görür. Özellikle Sovyet sonrası dönemde, gençlik argosunda ve sokak hiyerarşisinde "hak edilen belayı bulma" durumunu alaycı bir üslupla ifade etmek için yaygınlaşmıştır. Rus hapishane kültüründe, yani феня [fe-nya] argosunda da düzeni bozacak kadar çok konuşan, kuralları esnetmeye çalışan ve en sonunda gardiyanların ya da koğuş ağalarının hışmına uğrayan tipler için sıklıkla bu fiil kullanılır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.