Досасывать
(Dosasıvat')- Sıvının veya içeceğin son damlasını çekmek (Dibi sıyırmak / Höpürdetmek): Bir içeceğin dibinde kalan son kısımları çekerek tüketmek.
1. Örnek Cümle:- Он сидел в баре и досасывал пиво из бутылки. [on si-del v ba-re i da-sa-sı-val pi-va is bu-tıl-ki]
- Barda oturmuş, şişeden biranın son damlasını çekiyordu.
2. Örnek Cümle:- Хватит досасывать этот сок, там уже ничего нет. [hva-tit da-sa-sı-vat' e-tat sok, tam u-je ni-çi-vo nyet]
- Şu meyve suyunun dibini çekip durma, içinde zaten hiçbir şey kalmadı.
- Sigaranın sonunu çekmek (İzmarit bitirmek): Sigara veya izmaritin kalan son nefeslerini içine çekmek.
1. Örnek Cümle:- Он стоял у подъезда, досасывая бычок. [on sta-yal u pad-yez-da, da-sa-sı-va-ya bı-çok]
- Apartman girişinde dikilmiş, izmaritin sonunu içine çekiyordu.
- Oral sekste sona gelmek (Kaba argo): Fellatio (sakso) eyleminin son kısmını yapmak, tamamlamak.
1. Örnek Cümle:- Она быстро досасывала его член. [a-na bıst-ra da-sa-sı-va-la yi-vo çlen]
- Hızlıca ona yaptığı ağız seksini bitiriyordu.
- Yoksulluktan dibe vurmak, son kaynakları tüketmek (Mecazi/Deyimsel kaba argo): Maddi olarak son derece zor duruma düşmek, eldeki avuçtakini tüketmek.
1. Örnek Cümle:- С этой работой мы скоро будем досасывать последний хрен без соли. [s e-toy ra-bo-tay mı sko-ra bu-dem da-sa-sı-vat' pas-led-niy hren bes sa-li]
- Bu iş yüzünden yakında açlıktan avucumuzu yalayacağız.
- Emmeyi tamamlamak / Sonuna kadar emerek bitirmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Досасывать
Latin Transkripsiyonu: Dosasıvat'
Okunuşu ve Vurgu: [da-sa-sı-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusça bir eylemin tamamlandığını, sona erdirildiğini veya sonuna kadar yapıldığını bildiren до- [da-] ön eki ile emmek anlamına gelen сосать [sa-sat'] fiilinin birleşiminden türetilmiştir. Sık tekrarlanan veya süregelen eylemleri ifade eden bitmemişlik (imperfektif) son eki olan -ывать [-ı-vat'] ekiyle birleşerek досасывать [da-sa-sı-vat'] halini almıştır. Kelimenin kökü Proto-Slavca emmek anlamına gelen *sъpati / *sati kökenine dayanır ve Slav dillerinin genelinde benzer ses yapısıyla korunmuştur. Kelimenin temel düz anlamı bir şeyi emerken sonuna gelmek, son damlasını veya son nefesini çekmektir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Gündelik dilde, kaba konuşma dilinde (просторечие [pras-ta-re-çi-ye]) ve argoda çok geniş bir kullanım alanına sahiptir. Kelimenin sosyokültürel yansıması temel olarak dört ana düzlemde şekillenmektedir. Birinci bağlamda, sigara içme kültüründe (özellikle Sovyet dönemindeki tütün kıtlığından kalma bir alışkanlık olarak) bitmek üzere olan bir izmaritin (бычок [bı-çok]) son nefeslerini çekmek veya bir başkasından kalan sigarayı bitirmek anlamında kullanılır. İkinci bağlamda, alkol tüketimi kültüründe bardağın veya şişenin dibinde kalan son yudumu zorlayarak çekmek, dibini sıyırmak anlamını taşır. Üçüncü bağlamda, ağır sokak argosunda fellatio eyleminin tamamlanması, sonuna kadar yapılması sürecine atıfta bulunur. Dördüncü ve en yaygın mecazi bağlamda ise ekonomik çöküşü, yoksulluğu ve eldeki son imkanları tüketmeyi ifade eder. Rus halk kültüründe sıkça karşımıza çıkan "досасывать последний хрен без соли" [da-sa-sı-vat' pas-led-niy hren bes sa-li] (tuzsuz son yaban turpunu kemirmek/emmek) deyimi, kişinin tamamen dibe vurduğunu, hiçbir şeyinin kalmadığını ve eldeki son kırıntılarla hayatta kalmaya çalıştığını anlatan son derece kaba ama popüler bir halk ifadesidir.
4. KAYNAKÇA
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.