Домандяхиваться
(Domandyahivatsya)- Kaşınmak, başını belaya sokmak, yılışarak veya kaşınarak kötü bir sonuca doğru gitmek: Kendi aptalca, yılışık veya kışkırtıcı eylemleriyle sabır sınırlarını zorlayıp cezayı hak edecek noktaya gelmek.
1. Örnek Cümle:- Ты домандяхиваешься, скоро точно по морде получишь. [tı da-man-dya-hi-va-iş-sya, sko-ra toç-na pa mor-di pa-lu-çiş]
- Kaşınıyorsun, yakında kesin ağzının payını alacaksın.
2. Örnek Cümle:- Хватит домандяхиваться, а то уволю нахер! [hva-tit da-man-dya-hi-vat-sya, a to u-vo-lyu na-hir]
- Kaşınmayı kes yoksa seni siktir eder, işten kovarım!
- Birinin sabrını son raddeye getirmek, sınırları zorlamak: Karşıdaki kişinin sabrını kaba ve yılışık hareketlerle tamamen tüketmek.
1. Örnek Cümle:- Он долго домандяхивался до начальника, пока тот не взорвался. [on dol-ga da-man-dya-hi-val-sya da na-çal-ni-ka, pa-ka tot ni fzar-val-sya]
- Patron patlayana kadar herif adamın sabrını zorlayıp durdu.
- Sınırı aşacak noktaya kadar kaba/aptalca davranmak
- Kaşınarak belasını bulma noktasına gelmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Домандяхиваться
Latin Transkripsiyonu: Domandyahivatsya
Okunuşu ve Vurgu: [da-man-dya-hi-vat-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Eylem, Rusça küfür jargonunun en eski ve en tabu dört ana kökünden biri olan ve kadın cinsel organını tanımlayan манда [man-da] kelimesinden türetilmiştir. Kelimeye eklenen до- [da-] ön eki, bir eylemin nihai, genellikle kaçınılmaz ve olumsuz bir sınıra ya da sonuca ulaştığını belirtir. -(я)хива- [ya-hi-va] eki eylemin sürekliliğini ve tekrarlılığını pekiştirirken, dönüşlülük eki olan -ся [sya] ise eylemin öznenin kendisine döndüğünü gösterir. Dilbilimsel olarak bu kelime, Rusçadaki standart ve edebi bir kelime olan достукаться [da-stu-kat-sya] (sonunda belasını bulmak, kaşınmak) veya доиграться [da-ig-rat-sya] (oyun oynaya oynaya başını yakmak) fiillerinin kaba, küfürlü ve son derece ekspresif bir alternatifidir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak ve yeraltı kültüründe bu kelime, uyarılara kulak asmayan, sınırları sürekli zorlayan, sinir bozucu, yılışık veya kışkırtıcı davranarak kendi felaketini kendi hazırlayan kişileri tanımlamak için kullanılır. Hapishane jargonu olan феня [fe-nya] ve sokak argosunda, muhataba yönelik çok sert bir ihtar barındırır. Kelimenin kökenindeki anatomik tabu, eylemi gerçekleştiren kişinin ciddiyetten uzak, aptalca ve aşağılık bir şekilde davrandığı imasını taşır. Rus dilindeki dil oyunları (языковая игра [ya-zı-ka-va-ya ig-ra]) geleneğinin bir parçası olarak, standart dildeki bıkkınlık ve sabırsızlık belirten fiillerin en ağır küfür kökleriyle yeniden üretilmesinin tipik bir örneğidir. Kelime, konuşanın sabrının tükendiğini ve eylemi yapan kişinin fiziksel veya sosyal bir ceza ile karşılaşmak üzere olduğunu gösteren yüksek bir saldırganlık tonu taşır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.