Домандоваться
(Domandovat'sya)- Aşırı konuşarak/emrederek başına bela almak, kaşınmak, lafıyla başını belaya sokmak: Bir kişinin haddini aşan konuşmaları veya buyurgan tavırları sonucunda kendine zarar vermesi veya hoş olmayan bir duruma düşmesi.
1. Örnek Cümle:- Он домандовался до того, что его уволили. [on da-man-da-vat'-sya da ta-vo, şto ye-vo u-vo-li-li]
- Ağzını çok açıp kovuldu amına koyayım.
2. Örnek Cümle:- Вот домандовался, теперь будешь отвечать за свои слова. [vot da-man-da-vat'-sya, tye-pyer' bu-dyeş at-vye-çat' za sva-yi sla-va]
- Al işte, laflarıyla kendini batırdı, şimdi o lafların hesabını verecek.
- Çok konuşarak/ısrarla anlaşmaya varıp pişman olmak: İstenmeyen bir anlaşmaya veya kabule, aşırı ısrar veya fazla konuşma yoluyla ulaşmak ve bundan dolayı olumsuz sonuçlar yaşamak.
1. Örnek Cümle:- Смотри, не домандуйся до того, что согласишься на их условия. [smat-ri, nye da-man-duy-sya da ta-vo, şto sa-gla-siş-sya na ih us-lo-vi-ya]
- Dikkat et, fazla konuşup da onların şartlarını kabul etmeye kalkışma, sonra sıçarsın.
- Amcıkça komutlana komutlana varmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Домандоваться
Latin Transkripsiyonu: Domandovat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [da-man-da-vat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu argo fiil, 'bir şeyi tamamlamak, bir noktaya ulaşmak' anlamı katan до- [do-] ön ekini, 'emretmek, komuta etmek' anlamına gelen команда [ka-man-da] kelimesinin bozularak oluşturulan ve kadın cinsel organı anlamına gelen манда [man-da] kelimesiyle fonetik bir çağrışım uyandıran mand- kökünü ve refleksif fiil oluşturan -оваться [-o-vat'sya] ekini birleştirerek türetilmiştir. Kökensel olarak, 'kendini amcıkça komutlamak' veya 'amcık gibi emir vere vere bir noktaya varmak' gibi bir anlam barındırır. Bu fonetik benzerlik, kelimenin kaba ve aşağılayıcı tonunu güçlendirir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Домандоваться [da-man-da-vat'-sya] fiili, Rus argosunda bir kişinin aşırı derecede konuşması, laflarıyla haddini aşması, herkese emir vermeye kalkışması veya laf ebelikleri yaparak kendi başına iş açması durumunu ifade eder. Genellikle olumsuz bir sonuçla, kişinin kendi sözleri veya tutumu yüzünden düştüğü kötü bir durumla ilişkilendirilir. Bu, 'fazla söylenmekten, kendini beğenmişlikten veya kibirli tavırlarından dolayı başını belaya sokmak' anlamına gelir. Hapishane argosunda (феня [fe-nya]) ve sokak dilinde sıkça rastlanan bu yapı, konuşucunun birine karşı duyduğu alay, küçümseme veya 'oh olsun' hissiyatını yansıtır. Kelimeye манда [man-da] (kadın cinsel organı) kökeninden gelen dolaylı çağrışım, fiile ek bir kaba ve aşağılayıcı ton katarak, emir veren kişinin sözlerinin ne kadar boş veya etkisiz olduğunu vurgular.