Дохуячиться
(Dohuyaçitsya)- Güç bela, zorlu şartlar altında veya koşa koşa bir yere varmak, ulaşmak (добраться): Büyük bir fiziksel çaba sarf ederek veya zor durumlardan geçerek hedeflenen yere ulaşmak.
1. Örnek Cümle:- Мы в эту бурю еле дохуячились до города. [mı v e-tu bu-ryu ye-le da-hu-ya-çi-lis' da go-ra-da]
- Bu fırtınada şehre güç bela (sike sike) ulaştık.
2. Örnek Cümle:- Наконец-то мы дохуячились до станции. [na-ka-nyets-ta mı da-hu-ya-çi-lis' da stan-tsı-i]
- Sonunda istasyona kadar kendimizi zor attık (ulaştık).
- Kendi hatalı veya ısrarlı davranışları yüzünden belasını bulmak, kötü bir sonuca ulaşmak (добиться): Uyarılara rağmen durmayıp işi sınır noktasına getirerek cezalandırılmak, kovulmak veya kaza yapmak.
1. Örnek Cümle:- Он спорил с боссом и наконец дохуячился — его уволили. [on spo-ril s bo-sam i na-ka-nyets da-hu-ya-çils-sya — ye-vo u-vo-li-li]
- Patronla tartışıp durdu ve sonunda belasını buldu; kovuldu.
2. Örnek Cümle:- Если будешь так гонять, точно дохуячишься до аварии. [ye-sli bu-diş tak ga-nyat', toç-na da-hu-ya-çiş-sya da a-va-ri-i]
- Böyle hızlı sürmeye devam edersen kesinlikle kaza yapıp belanı bulacaksın.
- Sike sike bir yere varmak / Israrla kaşınarak belasını bulmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Дохуяться / Дохуячиться
Latin Transkripsiyonu: Dohuyaçitsya
Okunuşu ve Vurgu: [da-hu-ya-çits-sa]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusçanın en üretken ve merkezî küfür köklerinden biri olan ve erkek cinsel organı anlamına gelen хуй [huy] kökünden türetilmiştir. Bu kökten türeyen хуярить [hu-ya-rit'] eylemi; bir şeyi sertçe yapmak, hızlı gitmek, vurmak veya yoğun bir şekilde çalışmak anlamlarına gelir. Bu fiile eklenen до- [da-] ön eki, bir eylemin nihai sınıra, sona ulaşmasını veya olumsuz bir neticeyle tamamlanmasını ifade eder. Son ek olan -ся [-sya] ise eylemin özneye geri döndüğünü (dönüşlülük) gösterir. Dolayısıyla etimolojik olarak дохуяться [da-hu-yats-sa] veya daha yaygın kullanımıyla дохуячиться [da-hu-ya-çits-sa], "agresif, kontrolsüz veya yoğun bir eylemi sınır noktasına kadar götürüp kendi başını yakmak" veya "sike sike (büyük bir çabayla) bir yere ulaşmak" anlamına gelir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus sokak dilinde ve küfür argosunda bu eylemin iki temel işlevi bulunmaktadır. İlk anlamı fiziksel bir hedefe veya sınıra varmayı (добраться [da-brat-sya]) ifade eder. Bu bağlamda, çok zorlu şartlar altında, büyük bir yorgunluk veya tehlikeyi göze alarak bir yere ulaşmayı betimler. İkinci ve sosyolojik olarak daha derin olan anlamı ise kendi hatalı, kibirli veya ısrarlı davranışlarının kaçınılmaz sonucu olarak belasını bulmak, cezalandırılmak veya kötü bir duruma düşmektir (добиться [da-bit-sya]). Sovyet sonrası Rus toplumunda, otoriteye karşı duyulan güvensizlik ve sokak hiyerarşisindeki sert ilişkiler, bireyin sınırlarını aşması durumunda karşılaşacağı cezaları betimleyen zengin bir jargona yol açmıştır. Kelime, kişinin uyarılara kulak asmayarak "kaşınması" ve kendi sonunu kendisinin hazırlaması durumlarında alaycı ve uyarıcı bir tonda kullanılır. Rus edebiyatında ve modern sokak folklorunda, sınırları zorlayan karakterlerin trajikomik sonlarını betimlemek için sıkça başvurulan son derece güçlü, ekspresif bir eylemdir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.