Доебёшиваться
(Doebyoşivat'sya)- Sürekli kusur bularak sataşmak, kafa sikmek, musallat olmak: Birinin üzerine ısrarla giderek, her hareketine takılarak onu çileden çıkarmak veya bezdirmek.
1. Örnek Cümle:- Чего ты до меня доебёшиваешься? Я всё сделал правильно! [çi-va tı da mi-nya da-ye-byo-şı-va-yeş-sya? ya fsyo sdye-lal pra-vil-na]
- Ne bokuma bana musallat olup kafa sikiyorsun? Her şeyi doğru yaptım işte!
2. Örnek Cümle:- Наш начальник опять начал доебёшиваться до каждой мелочи. [naş na-çal-nik a-pyat na-çal da-ye-byo-şı-vat-sya da kaj-day mye-la-çi]
- Bizim müdür yine her siktiri boktan detaya takılıp kafa sikmeye başladı.
- Kavga etmek veya sorun çıkarmak amacıyla kışkırtmak, kaşınmak: Karşı tarafı tahrik ederek olay çıkartmaya çalışmak.
1. Örnek Cümle:- Те гопники на улице начали доебёшиваться к прохожим. [tye gop-ni-ki na u-li-tse na-ça-li da-ye-byo-şı-vat-sya k pra-ho-jim]
- Sokaktaki o serseriler yoldan geçenlere sataşmaya, kaşınmaya başladı.
- Sike sike bıktırmak / Canını sikene kadar sataşmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Доебёшиваться
Latin Transkripsiyonu: Doebyoşivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [da-ye-byo-şı-vat-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Rusçanın en üretken ve tabu kabul edilen ana küfür köklerinden biri olan ебать [yi-bat'] (sikmek) eyleminden türetilmiştir. Kelime yapısı incelendiğinde; eylemin sınırına ulaşıldığını, bir şeyin nihayete erdirildiğini veya aşırıya kaçıldığını bildiren до- [da-] ön eki, süreklilik ve tekrarlama bildiren -ыва- [-ıva-] eki ve dönüşlülük eki olan -ся [-sya] bir araya gelmiştir. Yapısal olarak "karşı tarafı canından bezdirene, sike sike tüketene kadar üzerine gitmek" anlamını taşır. Standart dildeki kaba ve ısrarcı sataşma eylemini ifade eden приставать [pri-sta-vat'] fiilinin en ağır, kaba ve saldırgan argo karşılıklarından biridir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus konuşma kültüründe, küfür köklü kelimelere getirilen ön ekler sayesinde çok ince ve spesifik eylem tanımlamaları yapılabilmektedir. Доебёшиваться [da-ye-byo-şı-vat-sya] fiili, sıradan bir rahatsız etmenin ötesinde, planlı, ısrarlı, kışkırtıcı ve bezdirici bir psikolojik veya fiziksel taciz durumunu tanımlar. Bu kelime sokak jargonunda, suç dünyasında (феня [fe-nya] argosunda) ve günlük hayatta iki temel sosyal senaryoda karşımıza çıkar: Birincisi, fiziksel güç veya yetki sahibi birinin (örneğin yozlaşmış bir polisin, kaba bir amirin veya sokak serserisinin) zayıf gördüğü kişiye sürekli kusur bularak üstünlük kurmaya çalışması; ikincisi ise alkollü veya kavgacı kişilerin sokakta kavga çıkarabilmek adına bahaneler aramasıdır. Kelime, hedef seçilen kişinin sınırlarını zorlayarak onu patlama noktasına getirme sürecini ifade ettiği için son derece kışkırtıcı bir tona sahiptir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.