Домандяхивать
(Damandyahivat)- Birini canından bezdirmek, sabrını taşırmak, çileden çıkarmak: Bir kişinin veya bir durumun, diğer tarafı aşırı derecede sıkması, bıktırması veya sinirlerini altüst etmesi.
1. Örnek Cümle:- Он так долго объяснял, что уже домандяхивал меня. [on tak dol-ga ab-yis-nyal, şto u-je da-man-dya-hi-val mi-nya]
- O kadar uzun anlattı ki beni artık çileden çıkarıyordu.
- Bir işi veya durumu gereksiz yere uzatmak, aşırıya götürmek veya bok etmek: Bir süreci lüzumsuz yere sarkıtarak, kötü bir noktaya sürüklemek veya berbat etmek.
1. Örnek Cümle:- Не домандяхивай этот проект до самого дедлайна. [nye da-man-dya-hi-vay e-tat pra-yekt da sam-a-va ded-lay-na]
- Bu projeyi son teslim tarihine kadar sikip atmayalım.
- Bir şeyi nihayet idrak etmek, anlamak (genellikle büyük bir zorluk veya gecikmeden sonra): Genellikle ironik veya küçümseyici bir tonla, bir gerçeği veya durumu çok geç fark etmek.
1. Örnek Cümle:- До тебя домандяхивает только сейчас, что это плохая идея? [da ti-bya da-man-dya-hi-vat' tol'-ka sey-ças, şto e-ta pla-ha-ya i-de-ya?]
- Bunun kötü bir fikir olduğunu amına koyayım şimdi mi anladın?
- Amcığa vardırmak / Amcığa dek getirmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Домандяхивать
Latin Transkripsiyonu: Damandyahivat
Okunuşu ve Vurgu: [da-man-dya-hi-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu oldukça kaba ve argo fiil, 'kadın cinsel organı' anlamına gelen Rusça argo kelime манда [man-da] kökünden türemiştir. Fiilin başında yer alan до- [da-] ön eki, bir eylemin tamamlanmasını, bir sona ulaşmasını veya belirli bir noktaya varmayı ifade eder. -ивать [-ivat'] son eki ise eylemin süresiz, tekrarlayıcı veya alışkanlık gerektiren (imperfektif) yönünü vurgular. Dolayısıyla, kelimenin kaba etimolojik yapısı 'amcığa kadar getirmek', 'amcığa vardırmak' veya 'işi amcığa kadar uzatmak' gibi bir anlam taşır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Домандяхивать [da-man-dya-hi-vat'] kelimesi, Rusça küfür jargonunun derinliklerinde yer alan ve bir işi aşırıya kaçırarak, çok uzun veya beceriksizce sürdürerek bir noktaya getirmeyi ifade eden oldukça müstehcen bir fiildir. Kökündeki манда [man-da] (kadın cinsel organı) kelimesinin kaba çağrışımıyla, yapılan eylemin can sıkıcı, bezdirici veya nihayetinde tatsız bir sona ulaştığını vurgular. Bu kelime, genellikle bir kişinin sabrını taşıran, bıktıran durumları veya bir görevin gereksiz yere uzatılarak insanları çileden çıkardığı anları tanımlamak için kullanılır. Söz konusu eylemin 'amcığa kadar uzatılması' imgesi, hem bir limitin zorlanmasını hem de sonucun arzu edilmeyen, hatta mide bulandırıcı olabileceğini metaforik olarak ifade eder. Argo sözlüklerinde (örneğin Elistratov'un 'Словарь русского арго' [Slo-var' rus-ka-va ar-go] veya Plutser-Sarno'nun 'Большой словарь русского мата' [Bal-şoy slo-var' rus-ka-va ma-ta] eserlerinde) benzer kökenli kelimelerin sıklıkla 'birini sinir etmek', 'bir şeyi aşırıya götürmek' gibi anlamlarla listelendiği görülür. 20. yüzyılın sonlarında ve 21. yüzyılın başlarında Rus toplumundaki dilsel değişimleri inceleyen Zemskaya gibi dilbilimciler, bu tür kelimelerin bireyin duygusal yükünü ve otoriteye karşı duyduğu bıkkınlığı ifade etme biçimlerini vurgular.