Бздюмо
(Bzdjumo)- Korku, kararsızlık, tırsma hali (Göt korkusu): Belirsiz veya riskli bir durum karşısında duyulan ve kişiyi hareketsiz bırakan yoğun korku ve çekince.
1. Örnek Cümle:- Вдруг у него началось бздюмо перед самым выходом на сцену. [vdruk u ni-vo na-ça-las' bz-dyu-ma pi-rit sa-mım vı-ha-dam na stse-nu]
- Tam sahneye çıkmadan önce birden üzerine bir göt korkusu çöktü.
2. Örnek Cümle:- Отбрось своё бздюмо, иди и делай! [at-bros' sva-yo bz-dyu-ma, i-di i dyey-lay]
- Tırsmayı bir kenara bırak, git ve yap!
- Özgüvensizlik ve cesaretsizlik: Bir eyleme girişirken hissedilen çekingenlik ve korkaklık tavrı.
1. Örnek Cümle:- Твоё бздюмо нам всё дело испортит, соберись! [tva-yo bz-dyu-ma nam vsyo dye-la is-por-tit, sa-bi-ris']
- Senin bu korkaklığın bütün işimizi mahvedecek, toparlan!
- Göt korkusu / Korkaklık / Tırsma
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Бздюмо
Latin Transkripsiyonu: Bzdjumo
Okunuşu ve Vurgu: [bz-dyu-ma]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusça kaba/müstehcen dilde (Mat) "sessizce osurmak" anlamına gelen ve mecazi olarak "korkmak, tırsmak, cesaret edememek" anlamlarında kullanılan бздеть [bzdet'] fiil kökünden türetilmiştir. Bu fiilin kökeni Proto-Slavca yazılış biçimiyle *pьzděti kelimesine dayanmaktadır. Kelimenin sonuna eklenen alaycı ve pseudo-yabancı (İtalyanca veya İspanyolca çağrışımlı) -мо [-ma] eki, sokak argosunda vulger bir eylemi soyut, fiyakalı ve sözde entelektüel bir isim formuna sokmak için kullanılan bir dil oyunudur. Benzer bir morfolojik yapıya sokak argosundaki облом [ablam] kelimesinin обломо [ablama] şeklinde söylenmesinde de rastlanır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus gençlik argosu ve sokak jargonunda (özellikle 1990'lar sonrasındaki post-Sovyet döneminde yaygınlaşan sokak kültüründe), bir kişinin tehlikeli veya belirsiz bir durum karşısında yaşadığı korku, çekingenlik ve kararsızlık halini ifade etmek için kullanılır. Erkek egemen sokak raconunda ve suç dünyası hiyerarşisinde (Fenya kültüründe) korkaklık ve tırsma büyük bir zayıflık göstergesidir. Бздюмо kelimesi, bu korkaklığı doğrudan kaba bir anatomik/fizyolojik kökene (gaz kaçırma refleksine) bağlayarak muhatabını küçümsemek, onunla dalga geçmek veya kişinin kendi zayıf anını mizahi bir dille itiraf etmek için kullanılır. Argo dildeki "göt korkusu" kavramının Rusça sokak dilindeki tam morfolojik ve sosyolojik karşılığıdır.
4. KAYNAKÇA
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
