Бляди и вору долго оправдываться
(Blyadi i voru dolgo opravdyvatsya)- Kötü şöhretli, itibarsız veya suçlu kişilerin verdikleri mazeretlerin veya açıklamaların inandırıcı bulunmayacağı; sürekli kendilerini aklama çabası içinde olacakları anlamına gelen eski bir deyim.
1. Örnek Cümle:- Я ему не верю, бляди и вору долго оправдываться. [ya ye-mu nye vye-ryu, blya-di i vo-ru dol-ga ap-rav-dı-vat-sa]
- Ona inanmıyorum, orospuların ve hırsızların bahanesi bitmez.
2. Örnek Cümle:- Что с него взять? Бляди и вору долго оправдываться. [şto s ni-vo vz'at'? blya-di i vo-ru dol-ga ap-rav-dı-vat-sa]
- Ondan ne beklersin? Orospuların ve hırsızların bahanesi çok olur.
- Orospuların ve hırsızın kendini temize çıkarması uzun sürer.
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Бляди и вору долго оправдываться
Latin Transkripsiyonu: Blyadi i voru dolgo opravdyvatsya
Okunuşu ve Vurgu: [blya-di i vo-ru dol-ga ap-rav-dı-vat-sa]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu deyim, Rusçadaki temel küfür ve argo kelimelerinden `блядь` [blyat'] (fahişe, orospu) ve `вор` [vor] (hırsız) kelimelerinin bir araya gelmesiyle oluşmuştur. `Блядь` [blyat'] kelimesi Proto-Slavca 'blędь' kökünden gelir ve 'yanlış yol, sapma, fuhuş' anlamlarını taşır. `Вор` [vor] ise Proto-Slavca 'vorъ' kökünden türemiş olup, hem 'hırsız' hem de eski dönemlerde 'düşman, hain' anlamlarını barındırır. Deyimdeki `долго` [dol-ga] 'uzun süre' ve `оправдываться` [ap-rav-dı-vat-sa] 'kendini haklı çıkarmak, mazeret sunmak' fiilinden gelir. Bütünsel olarak, bu ifade bu iki kavramın (fahişelik ve hırsızlık) etimolojik olarak taşıdığı 'doğruluktan sapma' ve 'güvenilmezlik' çağrışımları üzerine inşa edilmiştir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Bu atasözü niteliğindeki ifade, Rus toplumunun kötü şöhretli veya güvenilmez kişilere karşı köklü ve alaycı tavrını yansıtır. Tarihsel olarak, Rusya'da, özellikle hapishane ve suç dünyası kültürü olan феня [fe-nya] argosunda, hırsızlara (`вор` [vor]) ve kadınlara (`блядь` [blyat'] bu bağlamda genellikle fahişeler veya ahlaki olarak düşük görülen kadınlar için kullanılır) karşı belirli önyargılar ve kalıplaşmış yargılar mevcuttu. Deyim, bu iki grubun (fahişeler ve hırsızlar) doğal olarak güvenilmez ve yalan söylemeye meyilli olduğu varsayımına dayanır. Dolayısıyla, ne kadar açıklama yaparlarsa yapsınlar, söylediklerinin inandırıcı bulunmayacağı veya sürekli bir savunma mekanizması içinde olacakları düşüncesini ifade eder. Bu, kişinin geçmişi veya itibarı nedeniyle herhangi bir durumda kendini temize çıkarma çabasının beyhude olduğunu vurgulayan, genellikle küçümseyici ve kesin bir yargıdır. Konuşmacı bu ifadeyi kullanarak, karşısındaki kişinin açıklamalarının veya mazeretlerinin anlamsız olduğunu, çünkü o kişinin zaten doğası gereği güvenilmez olduğunu ima eder.