Барон фон Триппербах
(Baron fon Tripperbakh)- Bel soğukluğuna yakalanmış kişi (Zührevi hastalık taşıyan çapkın / Hovarda): Tedbirsiz cinsel ilişkileri yüzünden bel soğukluğu hastalığına yakalanmış erkekleri aşağılamak, onlarla alay etmek veya durumun ciddiyetini mizahi bir dille hafifletmek için kullanılan takma isim.
1. Örnek Cümle:- Опять он пошёл к венерологу, нашёлся тоже барон фон Триппербах. [a-pyat' on pa-şol k vi-ni-ro-la-gu, na-şol-sya to-je ba-ron fon trip-pir-bah]
- Yine zührevi hastalıklar doktoruna gitti, bizimki de tam bir bel soğukluğu baronu çıktı.
2. Örnek Cümle:- Гулял со всеми подряд, теперь ходит как барон фон Триппербах. [gu-lyal sa fse-mi pa-dryat, ti-pyer' ho-dit kak ba-ron fon trip-pir-bah]
- Önüne gelenle yattı kalktı, şimdi bel soğukluğu baronu gibi dolanıyor.
- Baron von Bel Soğukluğu / Tripperbach Baronu
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Барон фон Триппербах
Latin Transkripsiyonu: Baron fon Tripperbakh
Okunuşu ve Vurgu: [ba-ron fon trip-pir-bah]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu ifade, Almanca kökenli sözcüklerin ve soyluluk unvanlarının Rusça argo mantığıyla harmanlanmasıyla türetilmiş ironik bir kelime oyunudur. İlk unsur olan барон фон [baron fon], Alman aristokrasisine ait unvan yapısını taklit eder. İkinci unsur olan Триппербах ise, Rusçada bel soğukluğu (gonore) anlamına gelen ve kendisi de Almanca Tripper (damlamak anlamına gelen drippen kökünden) kelimesinden ödünçlenen триппер sözcüğü ile tipik Alman soyadı son eki olan -бах (-bach) eklenerek oluşturulmuştur. Sonuç olarak ortaya "Bel Soğukluğu Baronu" gibi sahte bir asilzade ismi çıkmıştır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus gençlik ve tıp argosunda sıklıkla karşımıza çıkan bu deyim, toplumdaki hiyerarşik yapıları, asalet unvanlarını ve batılı aristokratik adlandırmaları tiye alan klasik bir dilsel parodi örneğidir. Rus argosunda utanılacak veya saklanacak fiziksel durumların (özellikle zührevi hastalıkların) bu şekilde aşırı debdebeli, şatafatlı ve aristokratik unvanlarla nitelenmesi, durumun yarattığı trajikomik etkiyi artırmayı amaçlar. Sovyetler Birliği döneminde ve sonrasında, cinsel yolla bulaşan hastalıkların toplumsal bir tabu olması, bu alanda üretilen mizahi örtmecelerin ve alaycı lakapların patlamasına yol açmıştır. Kişinin tedbirsizliği, hovardalığı ve çok eşliliği sebebiyle yakalandığı bu hastalığı saklamaya çalışması, arkadaş çevresinde onunla "asilzade" mertebesine yükselmiş gibi dalga geçilmesiyle cezalandırılır. Bu lakap, sadece hastalığa yakalanan kişiyi değil, aynı zamanda onun kontrolsüz cinsel yaşam tarzını da iğneleyici bir dille eleştirir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).