Барабанная палочка
(Barabannaya paloçka)- Zührevi hastalık taşıyan veya bulaştıran kadın (Zührevi hasta): Cinsel yolla bulaşan bir hastalığı olan ve bunu bulaştırma riski taşıyan kadınları aşağılamak veya tanımlamak için kullanılan argo ifade.
1. Örnek Cümle:- Она в больнице лежит, говорят, типичная барабанная палочка. [a-na v bal'-ni-tse li-jit, ga-va-ryat, ti-piç-na-ya ba-ra-ban-na-ya pa-laç-ka]
- Hastanede yatıyor, dediklerine göre tam bir zührevi hastalık hastasıymış.
2. Örnek Cümle:- Не связывайся с ней, подцепишь что-нибудь, она же барабанная палочка. [ni svya-zı-vay-sya s ney, pat-tsi-piş şto-ni-but', a-na je ba-ra-ban-na-ya pa-laç-ka]
- Onunla takılma, bir şey kaparsın, o resmen hastalık saçan bir zührevi vaka.
- Davul tokmağı / Trampet bageti
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Барабанная палочка
Latin Transkripsiyonu: Barabannaya paloçka
Okunuşu ve Vurgu: [ba-ra-ban-na-ya pa-laç-ka]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime anlamı itibarıyla "davul tokmağı" veya "trampet bageti" anlamına gelen bu ifade, Rusça davul anlamına gelen барабан [ba-ra-ban] ile küçük sopa veya çubuk anlamına gelen палочка [pa-laç-ka] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Tıp literatüründe "палочка" (basil) kelimesi çubuk şeklindeki bakterileri tanımlamak amacıyla sıklıkla kullanılır. Tıbbi jargonun sokak ve suç argosuyla birleşmesi neticesinde, cinsel yolla bulaşan hastalık taşıyan kadınları ve zührevi hastalıklar koğuşunda tedavi gören hastaları tanımlamak üzere mecazi ve alaycı bir anlam kazanmıştır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Bu tabir, Sovyetler Birliği döneminde ve sonrasında özellikle hapishane jargonu (Fenya) ve marjinal sokak grupları arasında yaygınlaşmıştır. Cinsel yolla bulaşan hastalıklar (frengi, bel soğukluğu vb.) taşıyan kadınları nitelemek amacıyla geliştirilen bu örtmece, hem bakteriyel çubuk şekline (basil) yapılan kara mizah ürünü bir göndermedir hem de argoda cinsel birleşmeyi ifade eden kaba eylemleri çağrıştırır. Suç dünyasında ve sokak serserileri arasında, korunmasız cinsel ilişki sonucu hastalık bulaştırma riski yüksek olan kadınları kodlamak ve kendi aralarında uyarıda bulunmak amacıyla kullanılmıştır. Dilbilimsel açıdan tıbbi terimlerin argoda nasıl deforme edilerek toplumsal bir etiketleme aracına dönüştüğünün bariz bir örneğidir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.