1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Отмандошиваться
Latin Transkripsiyonu: Atmandoşivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [at-man-do-şı-vat'-sya]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Bu fiil, Rusçada kadın cinsel organı anlamına gelen манда [man-da] kelimesinden türemiştir. Fiilin başında bulunan от- [at-] ön eki 'uzaklaşma', 'geri çekilme' veya 'bir şeyden ayrılma' anlamı katarken, -шивать- (-ываться) son eki süreklilik ve eylemin kendine yöneldiğini (dönüşlülük) ifade eder. Kelimenin etimolojisi, bir anlamda 'amcıkla bir şeyden sıyrılmak' veya 'amcığını kullanarak bir şeyden kaçınmak' gibi bir çağrışım yapar ve bu da ifadenin aşırı kaba ve aşağılayıcı doğasını pekiştirir.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Отмандошиваться [at-man-do-şı-vat'-sya] kelimesi, Rus argosunda sorumluluktan kaçınmak, bir görevi yapmaktan sıyrılmak, bahaneler bularak bir işi yokuşa sürmek veya hoş olmayan bir durumdan kurtulmak anlamına gelen aşırı kaba bir ifadedir. Daha az kaba bir karşılığı olan отмазываться [at-ma-zy-vat'-sya] fiilinin çok daha müstehcen ve aşağılayıcı bir versiyonudur. Bu kelime, bir kişinin bir durumdan kurnazca, utanç verici bir şekilde veya umursamazca kaçmasını ifade etmek için kullanılır. Konuşan kişinin, bu şekilde davranan kişiye karşı duyduğu büyük öfkeyi, küçümsemeyi ve tiksintiyi dile getirir. Genellikle sokak dilinde, hapishane argosunda (феня [fe-nya]) ve son derece resmi olmayan, sert ortamlarda duyulur. Birinin bu kelimeyle tanımlanması, onun ahlaki olarak düşük, güvenilmez ve kolay yoldan sıyrılmaya çalışan biri olarak görüldüğü anlamına gelir. Kelimenin манда [man-da] kökünden gelmesi, bu 'sıyrılma' eylemini adeta aşağılık bir davranışla ilişkilendirerek küçümsemeyi katlar.