1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Армячок
Latin Transkripsiyonu: Armyachok
Okunuşu ve Vurgu: [ar-mya-çok]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Kelime, Rusçada geleneksel olarak kaba, kalın yünden veya deve tüyünden yapılan, köylülerin giydiği bir tür uzun kaftan veya ceket anlamına gelen армяк [armyak] sözcüğünün küçültme eki almış halidir. -ок küçültme ekiyle türetilen армячок [armyaçok], kelime anlamı olarak "küçük kaftan", "minicik palto" anlamına gelir. Rus argo dilinde, vücudu dış etkenlerden koruyan kalın bir dış giysinin (kaftan/palto), cinsel ilişki sırasında koruma sağlayan prezervatife benzetilmesiyle metaforik bir anlam kayması yaşanmıştır.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Rus sokak jargonunda ve gençlik argosunda, prezervatif için koruyucu giysi veya kılıf niteliğindeki kelimelerin kullanılması oldukça yaygın bir eğilimdir. Nitekim чехол (kılıf), дождевик (yağmurluk) veya пальто (palto) gibi kelimeler de benzer amaçlarla kullanılmaktadır. "Армячок" kullanımı, hem geleneksel ve eski bir köylü kıyafetine atıfta bulunarak alaycı/mizahi bir ton yaratır hem de korunma eylemini "üzerine palto giymek" şeklinde dolaylı yoldan ifade eden bir örtmece (eufemizm) görevi görür. Özellikle 20. yüzyılın son çeyreğinde sokak dilinde ve askeri jargonda yaygınlaşmış olup, günümüzde de mizahi ve kaba bir ifade olarak varlığını sürdürmektedir.

4. KAYNAKÇA

• Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).