Обоссаться со смеху
(Abassatsya sa smyehu)- Kontrolsüzce, aşırı derecede gülmek; gülmekten kendinden geçmek: Çok komik veya eğlenceli bir duruma karşı verilen, kendini tutamama noktasına gelen fiziksel bir tepkiyi ifade eden kaba bir deyim.
1. Örnek Cümle:- Я чуть не обоссался со смеху, когда он рассказал этот анекдот. [ya çut' nye a-ba-ssa-lsya sa smye-hu, kag-da on rass-ka-zal et-at an-yek-dot]
- O fıkrayı anlattığında gülmekten az kalsın altıma işiyordum.
2. Örnek Cümle:- Весь зал обоссался со смеху от его шуток. [ves' zal a-ba-ssa-lsya sa smye-hu at ye-vo şu-tak]
- Bütün salon onun şakalarına gülmekten koptu (gülmekten altlarına işedi).
- Gülmekten altına işemek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Обоссаться со смеху
Latin Transkripsiyonu: Obossatsya so smekhu
Okunuşu ve Vurgu: [a-ba-ssa-tsya sa smye-hu]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
"Обоссаться" [a-ba-ssa-tsya] kelimesi, "etrafını, her yerini" anlamına gelen "обо-" [aba] ön ekinden ve "işemek" anlamına gelen kaba bir fiil olan "ссать" [ssat'] fiil kökünden türemiştir. "ссать" fiili, Proto-Slavca *sьcati [s'tstsi] kökeninden gelmektedir ve Rusçada uzun yıllardır argo bir işemek fiili olarak kullanılmaktadır (Vasmer, 1986). "со смеху" [sa smye-hu] ifadesindeki "со" [sa], "den, -dan" anlamına gelen "с" [s] edatının fonetik bir varyantıdır ve "смех" [smyeh] ise "gülme, kahkaha" anlamına gelir. "смех" kelimesi de Proto-Slavca *směxъ [smyekh] kökenlidir. Dolayısıyla ifadenin birebir çevirisi "gülmekten altına işemek" şeklindedir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Bu ifade, Rusçada son derece güçlü ve görsel bir hiperbol olarak, kontrol edilemez, aşırı derecede yoğun kahkahayı betimlemek için kullanılır. Toplumda yaygın olarak kabul görmüş, kaba ancak etkili bir argo ifadedir. İfadenin vulgaritesi, "işemek" fiilinin doğrudan ve açıkça kullanılmasından kaynaklanır. Bu tür bir dil kullanımı, konuşmacının duyduğu komik duruma karşı hiçbir sınırlama olmaksızın tamamen doğal ve içgüdüsel bir tepki verdiğini vurgular. Özellikle arkadaş ortamlarında, aile içinde veya son derece samimi sosyal çevrelerde sıkça duyulur; resmi ortamlarda veya nazik konuşmalarda kesinlikle uygun değildir.
Bu türden, bedensel fonksiyonları abartılı bir şekilde kullanarak duygusal yoğunluğu ifade eden deyimler, Rus dilinin ekspresif yapısında önemli bir yer tutar. Y. I. Levin'in [Y. İ. Lyevin] müstehcen ifadeler üzerine yaptığı çalışmalar, bu tür sözlerin pragmatik işlevini, yani konuşucunun duygusal durumunu ne denli yoğun ve dolaysız aktardığını incelemiştir (Levin, 1986). V. Z. Sannikov'un [V. Z. San-ni-kov] dil oyunları üzerine yazdıkları da, bu ifadenin bir nevi dilsel abartı ve mizahi bir ifade aracı olarak kullanımını destekler (Sannikov, 1999). İfade, gülmenin fiziksel etkisini ve kişinin bu etki karşısında ne kadar çaresiz kaldığını çarpıcı bir şekilde ortaya koyar. Kaba tabiatına rağmen, günlük konuşmada sıkça başvurulan, etkileyici bir deyimdir ve Plutser-Sarno'nun [Plut-ser-Sar-no] "Büyük Rus Küfür Sözlüğü"nde (2005) yer aldığı gibi, Rusçanın en yaygın ağır ifadelerinden biridir.
4. KAYNAKÇA
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).